Wednesday, 23 November 2016

Άλλη Παρουσία حضور آخَر


Βαν Γκογκ, «Πορτρέτο του γιατρού Γκασέ»


Όταν μ’ εγκαταλείπει ο λόγος
Μέσα μου μιλά η σιωπή
Κι όταν μ’ εγκαταλείπει η σιωπή
Μιλά μέσα μου το πνεύμα
Κι όταν μ’ εγκαταλείπει το πνεύμα
Μιλώ
Επικαλώντας
Την άλλη μου
Παρουσία
Μιλώ
Επικαλώντας
Την άλλη μου
Απουσία
Γίνομαι
Ένας θεός
Που αγαλλιάζεται
Στη γη

Του πνεύματος

Ραμπία Αμπί Φάντιλ

حين يهجُرُني الكَلام
يتكلّم فيَّ الصَمْتُ
وحين يهجُرني الصَمت
يتكلّم فيّ الروح
وحين يَهْجُرني الروح
أَتَكَلَّمُ
مُناجياً
حُضوريَ
الآخَر
أتكلّم
مُناجياً
غيابي
الآخَر
أَغْدو
إلهاً
مُغتبِطاً
في بَلَدِ
الروح

ربيعة أبي فاضل

Sunday, 2 October 2016

Σαν καφενείο μικρό είναι ο έρωτας كمقهى صغير هو الحبّ






Σαν καφενείο μικρό πάνω στο δρόμο των ξένων-
Είναι ο έρωτας… Ανοίγει σε όλους τις πόρτες του.
Σαν καφενείο που γεμίζει και αδειάζει σύμφωνα με τον καιρό:
Αν βρέξει αυξάνουν οι θαμώνες του,
Αν φτιάξει ο καιρός μειώνονται και βαριούνται.
Είμαι εδώ- ξένη- κάθομαι στη γωνιά
Τι χρώμα έχουν τα μάτια σου; Πώς σε λένε; Πώς
Να σε φωνάξω όταν περάσεις από μένα ενώ
Σε περιμένω;
Καφενείο μικρό ο έρωτας. Παραγγέλνω δυο
Κρασιά και πίνω στη γεια μου και στην υγεία σου. Κουβαλάω
Δυο καπέλα και ομπρέλα. Βρέχει τώρα
Βρέχει όσο ποτέ, και δεν μπαίνεις
Λέω μέσα μου στο τέλος: ίσως αυτή που
Περίμενα με περίμενε… ή περίμενε άλλον άντρα-
Μας περίμενε και δεν αναγνώρισε εκείνον/ εμένα,
Και έλεγε: είμαι εδώ, σε περιμένω
Τι χρώμα έχουν τα μάτια σου; Τι κρασί σ’ αρέσει;
Πώς σε λένε; Πώς να σε φωνάξω όταν
Περάσεις από μπροστά μου
Σαν καφενείο μικρό είναι ο έρωτας…

-Μαχμούντ Νταρουίς-

*Van Gogh- Café Terrace at Night
 كمقهى صغير على شارع الغرباء –
هو الحُبُّ... يفتح أَبوابه للجميع.
كمقهى يزيد وينقُصُ وَفْق المُناخ:
إذا هَطَلَ المطُر ازداد رُوَّادُهُ،
وإذا اعتدل الجوُّ قَلُّوا ومَلُّوا..
أنا ههنا – يا غريبةُ – في الركن أجلس
ما لون عينيكِ؟ ما اُسمك؟ كيف 
 أناديك حين تَمُرِّين بي، وأنا جالس
في انتظاركِ؟
مقهى صغيرٌ هو الحبُّ. أَطلب كأسَيْ
نبيذٍ وأَشرب نخبي ونخبك. أَحمل
قُبَّعتين وشمسيَّةً. إنها تمطر الآن.
تمطر أكثر من أَيّ يوم، ولا تدخلين.
أَقول لنفسي أَخيراً: لعلَّ التي كنت
أنتظرُ انتظَرَتْني... أَو انتظرتْ رجلاً
آخرَ – انتظرتنا ولم تتعرّف عليه / عليَّ
وكانت تقول: أَنا ههنا في انتظاركَ.
ما لون عينيكَ؟ أَيَّ نبيذٍ تحبُّ؟
وما اُسمُكَ ؟ كيف أناديكَ حين
تمرُّ أَمامي
كمقهى صغيرٍ هو الحُبّ...

محمود درويش- ا-

Monday, 6 June 2016

المجمع الأرثوذكسيّ الكبير: تشتّت روسيا ومن يتبعها


     في السادس عشر من الشهر الجاري، من المقرَّر عقد مجمع كبير للكنيسة الأرثوذكسيّة. تعود فكرة إعداد هذا المجمع إلى ما يزيد على القرن، تحديداً إلى عام 1902. في تلك السنة أرسل البطريرك المسكونيّ يواكيم الثالث رسالة إلى البطاركة ورؤساء الكنائس استعرض فيها وضع الكنيسة الأرثوذكسيّة وطرح فكرة عقد مجمع عامّ. طبعاً استثنى بطريركيّة أنطاكية من بين المُرسَل إليهم- لأنّه قد جرى انتخاب بطريرك "محلّيّ" لا "يونانيّ" بتحريض ودعم من الروس ولم تكن قد اعترفت به معظم الكنائس وقتها.
     أثناء هذه السنين الطوال اجتمع رؤساء الكنائس الأرثوذكسيّة كما ومندوبوهم عشرات المرّات للتحضير للمجمع الكبير. إلى أن تقرّر عقده في جزيرة كريت كما قلت أعلاه. لكنّ الأمور الآن في اللحظات الأخيرة أتت بتطوّرات مفاجئة ولا تصبّ في صالح المبادِرين بها.
     استفاق بطريرك روسيا في 31 أيّار الفائت على موضوع مهمّ، بل الأهمّ بالنسبة لكلّ أرثوذكسيّ في العالم- والمجرّة: كيف سيجلس في القاعة؟ بلا مزاح. أبدى اعتراضه على كيفيّة جلوس المشاركين. لا يريد جلوس المشاركين في صفَّين متقابلَين، بل بشكل نصف دائريّ. إعترض أيضاً على إجلاس المراقبين من الكنائس الأخرى خلف الأرثوذكس طالباً أن يكونوا في مكان آخر. إعترض أيضاً لأنّ رؤساء الكنائس لن يجلسوا متلاصقين- يعني لا يمكنه أن يتندّر قليلاً مع بطريرك أو اثنين حين يضجر. بالنسبة للموضوع الأوّل أنا أقترح عليه أن يأتي بمهندسين روس ليصنعوا منصّة تتبدّل مواقع كراسيها بشكل مستمرّ. وبالنسبة للموضوع الثاني يمكن أن نقول للمراقبين: قفوا في الزاوية على رجل واحدة ويديكم إلى أعلى. أمّا الحلّ بالنسبة للموضوع الثالث هو أن يعلّمه أحد مساعديه كيف يصنع صواريخ ورقيّة ليكتب عليها إملاءاته لبعض البطاركة الآخرين.  
     بعد يوم واحد من مأزق توزيع الكراسي، أي في 1 حزيران، انتفض من غفوته بطريرك بلغاريا وتذكّر أنّ هناك نصوصاً بحاجة إلى مشاورة وتدارس أكثر. بعد مئة عام من التدارس، وبعد وضع توقيعه على عدد من هذه النصوص ارتأى أنّ هناك ما لا يعجبه فيها. طيّب، شو كان ناطر ما بيحكي كلّ هالدهر؟ فجأة تقمّص يوحنّا الذهبيّ الفم؟ فليكن! من بين كلّ الكنائس حضرته وحده انتبه إلى أنّ بعض النصوص مش ماشي حالها؟ ولم يعطِ تسويغاً لتوقيعه على بعضها، ولا على صحوته المباغِتة.
     وكما هي العادة بكلّ عرس إلنا قرص! فقد صدر بتاريخ 1 حزيران أيضاً- لكن نُشِر في 2 حزيران!- بيان عن "أمانة سرّ" بطريركيّة أنطاكية العظمى- النعت يتبع أنطاكية منعاً لسوء الفهم، لا سمح الله. المجمع الأنطاكيّ أبقى اجتماعاته مفتوحة لمستجدّات التحضير للمجمع الكبير. بارك الله بهذه الهمّة! بناء على أيّ جلسة مجمعيّة صدر البيان؟ ألم يكن غريباً أصلاً اتّخاذ قرار بإبقاء الجلسات مفتوحة؟ أليس هذا وسيلة تتيح إصدار مثل هذه البيانات؟
     المطلب هو حلّ موضوع أبرشيّة قطر قبل المجمع الكبير. بالمختصر، قطر أبرشيّة أسّسها في عصرنا بطريرك أورشليم. وفي القرون الأولى كانت تابعة لبطريرك أورشليم. في أعمال المجمع المسكونيّ الرابع هذا الأمر واضح، كما أنّه واضح في مؤلَّف William Beveridge المنشور في أكسفورد عام 1672. يعني لا قديماً ولا حديثاً كان لأنطاكية أيّ علاقة بقطر أو بكلّ الجزيرة العربيّة. بطريرك القدس أوضح هذا الأمر بالأدلّة التاريخيّة الدامغة. أمّا بطريركيّة أنطاكية فلم تقدّم أيّ دليل يثبت أنّ لها حقّاً بالمطالبة بقطر وباقي الجزيرة. عنصر اللغة، أو العرق، أو اللون أو أيّ شيء مشابه لا مكان له في الكنيسة. لا يمكن المطالبة بقطر فقط لأنّ قطر بلد عربيّ. وإلّا فلتطالب أنطاكية بأبرشية في كلّ من الصومال وجيبوتي العربيّتين.
     موضوع قطر بالمناسبة، بناءً على كلام مرجع كنسيّ موثوق، طلبت بطريركيّة أنطاكية تركه إلى ما بعد المجمع الكبير. لم يقرّر البطريرك المسكونيّ تأجيله من تلقاء نفسه. أنطاكية طلبت والبطريرك المسكونيّ وافق وعمل على تحقيق الطلب. وأصلاً إنّ الكنيسة الأنطاكيّة بخلاف بيان مجمعها المنشور في 27 أيّار موافقة على المشاركة وقد دفعت لهذه الغاية الأموال المترتّبة على مشاركتها واختارت أعضاء وفدها وكلّ الباقي. فماذا تبدّل حتى تعلن "أمانة السرّ" أنّ المجمع الأنطاكيّ "سيلتئم في الأيّام القليلة القادمة للنظر في المستجدّات الخاصّة بالمجمع الكبير والبتّ فيها"؟
     حتّى تكتمل الحلقة كان لا بدّ للكلمة النهائيّة أن تكون للممثّل الأساس: كنيسة روسيا. هذه أتت بنظريّة جديدة، تقول إنّه بتغيّب أيّ كنيسة يتعذّر إجراء المجمع. هذا يخالف ما تمّ الاتّفاق عليه سابقاً أثناء الإعداد للمجمع الكبير.
     من كلّ ما سبق يبدو أنّ روسيا تريد إلغاء المجمع بأيّ ثمن. عقدة روسيا لا علاج لها. منذ مئة سنة، وأثناء مشاركتها في المباحثات التي أفضت إلى اتّفاقيّة سايكس بيكو وموسكو تحاول السيطرة على العالم الأرثوذكسيّ مطالبة بقلبه أي القسطنطينيّة. شاركت موسكو في مفاوضات سايكس بيكو لكنّ البلاشفة أخلّوا بالتّفاق ونشروه عام 1917. وهكذا نجت القسطنطينيّة وآسيا الصغرى من السيطرة الروسيّة. لم تكتفِ روسيا بهذا، بل عملت قبل الاتّفاق على دعم إنشاء كنائس محلّيّة على أساس العرق أو اللغة لكنّ هذا لم يفدها بشيء. حاولت حشر البطريركيّة المسكونيّة وإلى الآن لم تنجح في إضعافها ولا في لعب دورها المسكونيّ على الصعيدَين الدينيّ والدهريّ. حلم موسكو الذي لن يتحقّق هو أن تصبح روما الثالثة. وفي سعيها إلى تحقيق هذا الحلم تسخّر الحلال والحرام.
المصيبة هي أنّ أنطاكية اليوم تساهم في مساعدة موسكو. الأخيرة لم تفِد أنطاكية يوماً ولن تفيدها. المطلوب من أنطاكية ومن البطريركيّات القديمة في الشرق أن تتساند وتدعم موقف البطريركيّة المسكونيّة نظراً لموقعها الكنسيّ في لاهوتنا ونظراً لأهمّيّتها على صعيد تثبيت الأقلّيّات الدينيّة- والمسيحيّون منها- في الشرق. أنطاكية جعلت روسيا بطريركيّة وعليها أن تحافظ على دورها التوجيهيّ لكنيسة روسيا لا العكس.
     المجمع الكبير لا بدّ من عقده، لا لشيء سوى لأنّه ضرورة لتوحيد كلمة الكنيسة الأرثوذكسيّة حول مواضيع مهمّة والتأسيس لحياة جديدة للكنيسة الأرثوذكسيّة تكون فيها الكنائس الأرثوذكسيّة صوتاً واحداً.
     
     أضع هذه السطور أعلاه برسم مطراني، المطران جورج خضر، لأنّ المجمع الكبير ونصوصه أيضاً من ثمار لاهوته وطهر قلبه وارتفاع نجواه بلا انقطاع إلى نهضة الكنيسة، واتّكالي عليه في تصويب الموقف الأنطاكيّ.

Tuesday, 23 February 2016

Επιπρόσθετες ασκήσεις για το βιβλίο Standard Arabic: An elementary-intermediate course


Η εκμάθηση μιας γλώσσας όπως η αραβική απαιτεί εκτός των άλλων ιδιαίτερη εξάσκηση στο λεξιλόγιο και στην γραφή. Το πρώτο, αφενός γιατί δεν ακούγεται αυτή η γλώσσα πουθενά στην Ελλάδα, και αφετέρου γιατί το χάος στο υλικό που διατίθεται στο διαδίκτυο από χρήστες από περίπου 20 διαφορετικές αραβικές χώρες μπερδεύει τους μαθητές όταν αναζητούν άκουσμα εκεί. Γι' αυτό συνιστώ για την ορθογραφία και την εκμάθηση του λεξιλογίου να περιοριστούν οι μαθητές στο υλικό που τους δίνουν οι καθηγητές τους. Και το δεύτερο- εννοώ τη γραφή- γιατί τα αραβικά έχουν ένα τελείως διαφορετικό σύστημα γραφής.


Εξαιτίας της ιδιαιτερότητας του ήχου της αραβικής γλώσσας που βασίζεται στα βραχέα και μακρά φωνήεντα, η σωστή γραφή των λέξεων βοηθάει στο να προσέξει ο μαθητής την προφορά τους, και να καταφέρει ο ίδιος να τις προφέρει καθαρά με τη σειρά του. 

Διδάσκοντας το βιβλίο Standard Arabic: An elementary-intermediate course στο Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Αιγύπτου διαπίστωσα ότι οι ασκήσεις για την εμπέδωση του λεξιλογίου και της ορθογραφίας είναι ανεπαρκείς. Αυτό με ώθησε στο να κάνω τα παρόντα δυο αρχεία. Στο μεν πρώτο θα βρει κανείς ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων από το κεφάλαιο 4 μέχρι και το 21 (τα υπόλοιπα θα αναρτηθούν αργότερα). Στο δε δεύτερο θα βρει κανείς τα πρώτα κείμενα των κεφαλαίων 2 μέχρι 7 με κενά για την ορθογραφία. Μπορεί ο ενδιαφερόμενος να κάνει την ορθογραφία με την βοήθεια των ηχητικών αρχείων του βιβλίου. 

Σίγουρα αυτά τα δύο αρχεία δεν καλύπτουν τα κενά του βιβλίου σ' αυτό τον τομέα, ούτε έχουν τέτοια φιλοδοξία. Ελπίζω όμως να αποτελέσουν μια μικρή παραπάνω βοήθεια στους μαθητές και όσους διδάσκουν τα αραβικά. 


 

Sunday, 21 February 2016

Παλιά θέματα εξετάσεων αραβικής γλώσσας του Μορφωτικού Κέντρου της Πρεσβείας της Αιγύπτου στην Αθήνα


Είναι πασίγνωστο ότι η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας συνδέεται άμεσα και με την απόκτηση της αντίστοιχης πιστοποίησης. Η εμπειρία μου ως καθηγητή και εξεταστή δείχνει ότι περισσότερη αξία αποκτάει πολλές φορές η πιστοποίηση της γνώσης παρά η γνώση καθεαυτή- η οποία δεν πιστοποιείται άλλωστε με διαγωνίσματα μόνο. Εδώ καλούνται όσοι διδάσκουν τις ξένες γλώσσες να επαναπροσδιορίσουν τους πραγματικούς στόχους της διδασκαλίας τους, και να βοηθήσουν τους μαθητές να αναζητούν τη γνώση της γλώσσας, και η πιστοποίηση θα έρθει αυτομάτως. Το ζήτημα αυτό αξίζει περισσότερο από μια γρήγορη αναφορά, αλλά δεν είναι της παρούσης.

Παραθέτω εδώ μερικά διαγωνίσματα απ' αυτά που έχουν γίνει τον Ιούνιο του 2014 και τον Ιούνιο 2015 στο Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Αιγύπτου στην Αθήνα, για την καλύτερη προετοιμασία των υποψηφίων. Πολλοί διδάσκοντες είχαν λάβει από μένα παλαιότερα αυτά τα διαγωνίσματα κατ' ιδίαν για τον ίδιο λόγο.

Τα διαγωνίσματα αυτά βασίζονται στη δομή της ύλης του βιβλίου Standard Arabic: An elementary- intermediate course, του Schulz. Γι' αυτό παρά τις αντιρρήσεις που μπορεί να έχει κάποιος διδάσκοντας ή μαθητής στο βιβλίο αυτό, καλό είναι να το έχει υπόψιν του όταν θελήσει να δώσει εξετάσεις στο Μορφωτικό Κέντρο, ανεξάρτητα από όποια άλλη παράλληλη ύλη.

Όπως φαίνεται από τα παρατιθέμενα δείγματα κάτωθι τα επίπεδα είναι Α1, Α2 και Β2. Η ύλη για το Α1 είναι τα πρώτα 7 κεφάλαια του εν λόγω βιβλίου, για το Α2 μέχρι και το 14ο κεφ., και για το Β2 μέχρι και το 21ο κεφ.





Διαγώνισμα Α2 Ιουνιος 2015 












Saturday, 10 October 2015

Οι αριθμοί κι η σύνταξή τους στα αραβικά

Ο παρακάτω πίνακας είναι μια αναλυτική εξήγηση της σύνταξης των αριθμών στην αραβική γλώσσα.
Αυτή η σύντομη παρουσίαση στόχο έχει να κωδικοποιήσει με απλό και κατανοητό τρόπο τη σύνταξη των αριθμών, η οποία δυσκολεύει τους σπουδαστές των αραβικών. 
Για την επίτευξη του στόχου παρέθεσα πολλά λεπτομερή παραδείγματα, με την ελπίδα να καταστεί πιο εύκολη η κατανόηση της σύνταξης των αριθμών στα αραβικά.  
Μπορείτε να κατεβάσετε ελεύθερα το αρχείο από εδώ: 
https://drive.google.com/open?id=0B2r8ZGRKNwa0UUlVTDlvbDVGZEk



Wednesday, 9 September 2015

Καλοκαίρι και χειμώνας صيف وشتاء



Τίποτε το καινούργιο. Είναι δύο οι εποχές εδώ:
Ένα μακρύ καλοκαίρι σαν μιναρές στα έσχατα του διαστήματος.
Και ένας χειμώνας σαν καλόγρια που προσεύχεται με ευλάβεια.
Η δε άνοιξη
Δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια της
Παρά μόνο για να χαιρετήσει: καλώς ήρθατε
Στην ανάληψη του Ιησού.
Το δε φθινόπωρο,
Δεν είναι άλλο από μια απομόνωση
Για να σκεφτούμε τι από τα χρόνια μας έχει ξεπέσει
Στο δρόμο της επιστροφής.
Πού ξεχάσαμε τη ζωή; Ρώτησα την πεταλούδα
Καθώς πετάει γύρω γύρω στο φως
Και έτσι κάηκε με τα δάκρυα!

Μαχμούντ Νταρουίς
(για το αραβικό πρωτότυπο, εδώ)