أوقيانوسُ قطرةٍ Σταγόνας Ωκεανός

بين لبنان واليونان.. خواطر في واقع العلاقة الثقافيّة

2011-12-31T20:30:00.000+02:00

تتوقف العلاقاتالثقافية بين الشعوب على رغبتها ووعيها أهمية هذا النوع من العلاقات. بين لبنانواليونان من التاريخ أكثر مما بينهما من الحاضر. فالبَلَدان_ كيفما كانا في ما مضى_ قد ارتبطا وثيقاًوتبادلا العلوم والمعارف بينهما. واستمر تواصل الشعبين حتى العصر العثماني. فمثلاًبعد الثورة اليونانية على العثمانيين تواصل معهم يوسف بك كرم ليدعموا انتفاضاته.

لكن حتى تنشأالعلاقات بين شعبين يفترض أولاً أن يَعِيا كلٌّ قيمةَ حضارته وحضارة الآخر. بخلافذلك لا علاقات ثقافية تقوم. وعي الذات يقود إلى إدراك ما يميّز الواحد عن الآخر وما يجمعه بهوكيف يتواصلان متى شاءا. عندئذ يستطيعالواحد الانفتاح على الآخر. في هذا المقام يحسن تذكر القول "فاقد الشيء لايعطيه".

إضافة إلى ذلك يجبأن تتوفر رغبة الانفتاح على الآخر والإقرار بأهمية الأخير في مسيرة كلا الطرفينإلى النمو. هذا الأمر يصعب فهمه في بلدان تشربت بؤس الشوفينية وقلة الوعي.

لو سألني امرؤ عنبلدي وما أخبرته إلا عن شجر الأرز وصحن التبّولة والحمّص، لدل هذا على جهلي بلبنانوحضارته. ولو تنطّحت لأعرّف أحداً على بلدي عبر الحمّص والتبّولة ألن يسخر منّي؟

العلاقات الثقافيّةبين اليونان ولبنان شبه معدومة اليوم. لا شيء يُذكَر في هذا المجال لولا مبادراتفرديّة يقوم بها بعض الأشخاص وعلى رأسهم أستاذة الأدب العربيّ في جامعة أثيناالسيّدة إيليني كونذيلي، إضافة إلى دور نشر تهتمّ بنشر ما تيسّر لها من أدباللبنانيّين وخصوصاً الكاتبين في لغات أجنبيّة كجبران ومعلوف وستيتيّة إلخ. يجب أنأستثني في هذا المجال مبادرة رسميّة مهمّة قام بها قنصل لبنان الفخريّ في باتراالسيّد غسّان غندور الذي دعم نشر ترجمة ديوان محمود درويش "حالة حصار"الصادر عن دار نشر رياض الريّس في بيروت إضافة إلى بناء حضانتي أطفال في مدينةباترا وغير ذلك من الأمور التي تبيّض صفحة لبنان على مسنوى دعم العلم ودورها.

المشكلة أنّ تعاطيالثقافة ونشرها يتطلّبان علماً وجهداً ودعماً ليس متوفّراً. ورغم عراقة لبنانوتنوّع عناصر ثقافته، فإنّه لا يسهل إبراز أيّ منها في اليونان في ظلّ غياب أيّإطار حاضن لهذا الأمر. طبعاً لا يخفى على أحد أنّ أطباق التبّولة والحمّص معروفةجدّاً ولكن حان وقت الالتفات إلى ما هو أكثر جدّيّة. كلّ ما اجتمع لبنانيّان في اليونانليقرّرا مشروعاً "ثقافيّاً" ينتهيان إلى دعوة الناس إلى عشاء مع "رقّاصة"..

لقد تكرّمت دولةاليونان منذ عقود بإعطاء منح دراسيّة لطلاب لبنانيّين في مختلف المجالات العلميّة.واليونان اليوم لا تزال رغم التضييق عليها تتابع تعليم لبنانيّين على نفقتها. هذايدلّ على أنّ اليونان تهتمّ وتصبو إلى توطيد العلاقات الثقافيّة والعلميّة معلبنان. ولكن أين لبنان من هذا؟ وأين اللبنانيّين المقيمين في اليونان من الاستفادةمن محبّة اليونانيّين لبلادهم؟

أعتقد أنّ الوقت قدحان ليتطلّع لبنان الرسميّ إلى الانفتاح ثقافيّاً على دولة مثل اليونان، ويفعل مايستنسبه في هذا المجال. وأن ينشط اللبنانيّون عموماً في ما يزيد على تنظيم عشاءوخصوصاً في بلد تربطه ببلدهم عصور من الثقافة والعلم.

Το Μονόγραμμα -1- أوائل اسمِك

2011-12-30T22:15:00.006+02:00

Το Μονόγραμμα του Ελύτη είναι ένα δημοφιλές ποίημα γι' αυτό ήταν το πρώτο έργο του που διάβασα. Παρακάτω παραθέτω το πρώτο μέρος του, έχοντας αναρτήσει παλαιότερα και το τέταρτο, μιας που το 2011 που μας εγκαταλείπει ήταν έτος Ελύτη..

أوائل اسمِك هو ديوان شهير للشاعر أوذيسّياس إليتيس ولذلك كان أوّل عمل قرأته له. أنشر أدناه قسمه الأوّل وقد كنت قد نشرتُ سابقاً القسم الرابع بما أنّ العام 2011 الذي يتركنا كان عاماً مخصّصاً لتكريمه. ألفتُ إلى أنّي لا زلتُ لم أقرّر العنوان النهائيّ..1

Θά γυρίσει αλλού τίς χαρακιές

Τής παλάμης,η Μοίρα,σάν κλειδούχος

Μιά στιγμή θά συγκατατεθεί ο Καιρός

Πώς αλλιώς,αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι

Θά παραστήσει ο ουρανός τα σωθικά μας

Καί θά χτυπήσει τόν κόσμο η αθωότητα

Μέ τό δριμύ του μαύρου του θανάτου.

سيُديرُ القدَرُ في غير اتّجاه

تجاعيدَ اليدِ، كالمتحكِّم بسككِ الحديد

في لحظةٍ سيَرضخُ الزمان

هل من بديل، والناس يتحابّون

ستمثِّلُ السماءُ أحشاءَنا

وستضرب العالمَ البراءةُ

بمرارةِ الموتِ الأسود

Ο Κωστής Μοσκώφ: αντίσταση ενάντια στην συκοφαντική δυσφήμηση κατά της Ελλάδας

2011-12-29T14:11:00.011+02:00

Είμαι ήδη στην τρίτη μέρα της διαμονής μου στην χώρα μου τον Λίβανο. Όσους έχω δει, με έχουν ρωτήσει για την "κρίση" στην Ελλάδα. Κάποιοι μάλιστα έχουν σχηματίσει και μια άποψη για το θέμα με βάση τα όσα λένε τα ΜΜΕ. Τα δικά μας λιβανικά ΜΜΕ δεν έχουν ανταποκριτές στην Αθήνα και ο,τι αναπαράγουν είναι των διεθνών πρακτορείων. Η άποψη που στηρίζεται στην ενημέρωση που αντλεί κανείς από εκείνα τα μέσα είναι πολύ ζοφερή. Δεν είναι σύμφωνα με όσα είδα και γνώρισα αληθή. Μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι είναι μια συκοφαντική δυσφήμηση κατά της Ελλάδας.

Συζητώ με τους φίλους μου και τις παρέες που συναντώ για τα πράγματα που συμβαίνουν στην Ελλάδα. Πιστεύω στην Ελλάδα που είδα, και αυτήν υπερασπίζομαι. Η Ελλάδα αυτή δεν μοιάζει με εκείνη των ΜΜΕ. Είναι μια Ελλάδα που πάντοτε είχε μια μεγαλοψυχία προς τους πάντες. Μιλώ έχοντας σπουδάσει στην Θεολογική Σχολή στο Λίβανο όπου μας έστελνε το Ελληνικό Κράτος καθηγητές για να σπουδάσουμε και μιλώ έχοντας επίσης σπουδάσει στην Ελλάδα με υποτροφία του Ελληνικού Κράτους και εν καιρώ "κρίσης", σε καιρό δηλαδή όπου θα μπορούσε η Ελλάδα να κόψει την υποτροφία μου και όσων άλλων υποτρόφων και να μας ζητήσει να επιστρέψουμε στις χώρες μας ο καθένας.

Η Ελλάδα έχει όμως ένα δυνατό χαρτί στο χέρι της- όχι μόνο ένα αλλά για ένα θα μιλήσω- το οποίο είναι ο μακραίωνος πολιτισμός της. Η Λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου είναι εν πολλοίς προϊόν του ελληνικού πολιτισμού που διαλεγόμενος με τους άλλους πολιτισμούς της περιοχής διαμόρφωσε ένα ξεχωριστό τρόπο σκέψης και έκφρασης της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο ελληνικός πολιτισμός ανήγαγε την ελληνική γλώσσα σε ένα υψιλό πεδίο όπου δύνανται να εκφραστούν οι ανθρώπινες εμπειρίες με πολλή ακρίβεια, όπου δύνανται συνεπώς να τεθούν ερωτήσεις περί αυτών των εμπειριών και να γεννηθεί η φιλοσοφία, όπου δύνανται να τεκμηριωθούν οι απαντήσεις και οι λύσεις και να εκπορεύεται η τέχνη (αρχιτεκτονική, γλυπτική, κλπ) και η δημοκρατία.

Αυτή η Ελλάδα του μεγάλου πολιτισμού πρέπει να εμπιστευτεί τον εαυτό της σε σημαντικούς ανθρώπους όπως ο Κωστής Μοσκώφ. Φέτος στα Καβάφεια τιμήθηκε η μνήμη του, και είχα την ευκαιρία να υποτιτλήσω το βίντεο που προβλήθηκε εκεί (παρακάτω παρατίθεται χωρίς υποτιτλισμό), και ταυτόχρονα να θυμηθώ και να σκεφτώ τα όσα είχα ακούσει γι' αυτόν από φίλους που τον γνώρισαν από κοντά. Ο Κωστής Μοσκώφ πήγε στην Αλεξάνδρεια και βρήκε κάτω από τη στάχτη μια απίθα ελληνισμού που περίμενε κάποιον να την αναζωπυρώσει πάλι. Δεν είναι τυχαίο ότι ήταν ιστορικός και ήξερε τον πλούτο της Ελλάδας. Γι' αυτό και βρήκε τον τρόπο η Ελλάδα να ξαναμπεί στις καρδιές των Αιγυπτίων, και να φέρει την Αίγυπτο στην καρδιά των Ελλήνων. Αυτή η κίνησή του προς τις δυο κατευθύνσεις εντέλει ωφέλησε την Ελλάδα πάρα πολύ. Έδωσε ώθηση στο άνοιγμα των Αιγυπτίων προς την Ελλάδα από τη στιγμή που είδαν ότι η Ελλάδα τους άνοιξε την καρδιά της.

Αυτή η σχέση βοηθάει την Ελλάδα στην αντιμετώπιση της δυσφήμησης που δέχεται από τα ΜΜΕ, γιατί μέσω αυτής της σχέσης μεταδίδεται η αληθινή Ελλάδα και την γνωρίζει ο κόσμος με το πραγματικό της πρόσωπο. Θεωρώ ότι ο Κωστής Μοσκώφ δημιούργησε ένα μοντέλο που προβάλλει την Ελλάδα με ένα διαφορετικό τρόπο, ένα τρόπο ουσιαστικό, και αποτελεί αντίδωτο στην συκοφαντική δυσφήμηση που παρατηρείται.

Οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου είναι ιστορικά κοντά στην Ελλάδα, αλλά τελευταία οι πολιτιστικές σχέσεις έχουν μειωθεί. Ο Κωστής Μοσκώφ απέδειξε ότι όλοι χάνουμε όταν δεν γνωρίζουμε την Ελλάδα και δεν μας γνωρίζει η Ελλάδα. Σ’ αυτές τις κρίσιμες στιγμές του αναβρασμού των αράβων σε διάφορες χώρες θα ήταν πολύ σημαντική η γνώση της ελληνικής σκέψης, που θεμελίωσε τις ελευθερίες- ατομικές και κοινωνικές. . Και σ’ αυτή την λασπολογία εναντίον της Ελλάδας η Ανατολική Μεσογείου θα μπορούσε να υπερασπιστεί την πολιτιστική της πρωτεύουσα εφ’ όσον την θυμάται ως τέτοια. Εδώ ο Κωστής Μοσκώφ μπορεί να είναι καθοδηγητής, και οι σχέσεις όπως εκείνος άρχισε να τις θεμελιώσει είναι περισσότερο από αναγκαίες.

Όταν ένα ταξίδι είναι και κάτι πιο πέρα από ένα πηγαινέλα..

2011-12-26T15:21:00.001+02:00

Αύριο πετάω για τον Λίβανο. Από τον Αύγουστο του 2009 έχω να πάω. Κατά καιρούς το θέλησα αλλά δεν υπέκυψα στην επιθυμία εκείνη, πολλές φορές από αδυναμία να την πραγματώσω. Και μου πέρναγε..

Δεν υπάρχει άραγε νοσταλγία για την πατρίδα; Δεν ξέρω.. σαν που ξέρω άλλωστε τι σημαίνει νοσταλγία και τι σημαίνει πατρίδα;

Στην Ελλάδα ήρθα το καλοκαίρι του 2006 για σπουδές και ήμουν εφοδιασμένος με πολλά όνειρα, και πολλή περιέργεια να μάθω ο,τι μπορώ. Η Ελλάδα μού ήταν μια χώρα που υποσχόταν να προσφέρει πολλές γνώσεις.

Τώρα, πεντέμισι χρόνια μετά, η Ελλάδα με τραβάει όλο και πιο πολύ. Νιώθω ότι όσα ήρθα να αναζητήσω ήταν ψίχουλα μπροστά σ’ αυτό που τελικά μπορώ να μάθω όσο η σχέση μας κρατάει..

Γι’ αυτό το ταξίδι μου αύριο, παραμονή της ημερομηνίας λήξης της άδειας παραμονής μου, δεν είναι ένα απλό πηγαινέλα στον Λίβανο. Είναι και η ολοκλήρωσις του κύκλου που άνοιξε το 2006 και συνάμα η αγωνία για να ανοίξει ένας άλλος, φορτωμένος με όνειρα, δίψα για γνώση, και πολλές ελπίδες.

Με ρώτησε Φίλος, χτες, για το πώς νιώθω που θα πάω στον Λίβανο, αν αγωνιώ. Για την επιστροφή- του λέω- στην Ελλάδα! Δεν με αγχώνει που πάω στην χώρα μου. Κατά βάση δεν μου λέει κάτι το πήγαινε, δεν του δίνω την ανάλογη σημασία μπροστά στην σπουδαιότητα της επιστροφής.

Είναι νωρίς για την Ιθάκη. Έχω μόλις φύγει από κει. Αργώ να επιστρέψω. Άλλωστε πάνω στην πλάκα τώρα- λόγω αμηχανίας ίσως- δεν με περιμένει και καμιά Πηνελόπη..

اليونان في كلّ لحظة فريدة

2011-12-12T03:11:00.007+02:00

يسألني مؤخراً بعض الأصدقاء عن أحوال اليونان جراء ما يبلغهم من وسائل الإعلام. وجوابي لهم أن في اليونان ما في غيرها من البلدان. لكن اليونان تنفرد عن غيرها بأمور كثيرة لمجرد أن اليونان هي اليونان! سأوضح.
شاع في السنتين الماضيتين الكلام على أزمة اقتصادية في البلد، وكأن الدنيا كلها بخير وليس إلا في اليونان مشكلة شغلت بال حسني النية من شرق الدنيا إلى غاربها.

بَيدَ أنّ الضجّة المثارة حول اليونان ناتجة إلى حدّ كبير من مساحة حرّيّة التعبير في هذا البلد ونشاط الحركة النقابيّة فيه إضافة إلى حيويّة العمل السياسيّ عموماً والحزبيّ خصوصاً- وغير ذلك الكثير. وهي أمور لا بدّ أن تستقطب الاهتمام الإعلاميّ العالميّ.

أوّل الجواب أنّ الأزمة لم تنتج في اليونان ولم تقتصر عليها وحدها. لا بل إنّ بلداناً أخرى مصائبها الاقتصاديّة أعظم وأكثر ضرراً على الاستقرار الاقتصاديّ في أوروبا أو في سواها. لكنّ هذا ليس شأني هنا.

هذا الوضع أدّى بكثيرين- من المقيمين هنا أو في الخارج- لا يعرفون طبائع الشعب اليونانيّ وخصائصه وكيف يتعاطى السياسة إلى إساءة فهم الأمور وتضخيم الأزمة عبر عزلها عن الإطار العامّ وهو يشمل سبل المعالجة الحكوميّة والشعبيّة والكنسيّة والاجتماعيّة عموماً. وكلّ باب من هذه يحتاج لدراسة مفصَّلة.

لم أنكر إلى الآن وجود الأزمة لكنّي أكرّر أنّه لا يمكن تسليط الضوء عليها وحدها. فالأزمة قيد المعالجة وكلّ فرد في اليونان يحاول أن يتحمّل المسؤوليّة. من هنا الأزمة الاقتصاديّة لا تُحتَسَبُ بالأرقام وحدها. لقد كتب نسيم طالب كتابه "البجعة السوداء" الذي يضحض فيه قدرة علماء الاقتصاد على توقّع الوضع الاقتصاديّ بناء على معطياتهم الرقميّة بمعزل عن الكمّ الهائل من العوامل المؤثّرة في الحركة الاقتصاديّة. يبدو أنّه صوت صارخ في البرّيّة..

التاريخ اليونانيّ المعاصر مليء (وحتّى القديم)، إضافةً إلى الأدب اليونانيّ من هوميروس إلى يومنا، مليء بأفراد أبطال يتربّى على بطولتهم المواطن اليونانيّ المعاصر ويتمثّلهم في وقت الضيقات. أبيات هوميروس فيها أبطال محاربون لا أقوام. وروايات الثورة على الأتراك لا تحكي ثورة الشعب بل تروي قصص الأبطال الذين قادوا الحركات الثوريّة يرّاً وبحراً. فهنا لسنا أمام قوم بل أفراد قادة. وحتّى أيام قمع الحركة الشيوعيّة من قبل الألمان والبريطانيين وما نتج عنها من حرب أهليّة بقيت تسيطر عليها الشخصيّة القائدة. لم يغب الفرد القائد من النضال السياسيّ في اليونان تاركاً محلّه لكلّ الشعب إلا مؤخَّراً منذ النضال ضدّ الديكتاتوريّة العسكريّة عام 1973. وما دمتُ ذكرتُ الديكتاتوريّة كيف ننسى أنّ الديكتاتوريّة في اليونان استمرّت ثماني سنوات لا أكثر في حين أنّها في بلادنا العربيّة تدوم لعقود أو هي من الأساس ملكيّات.هل يمكن تقدير الوضع في اليونان بمعزل عن طبائع المواطن اليونانيّ وفرادته في العمل السياسيّ؟ هذا سؤال لا أستطيع مجانبته وإلاّ ابتعدت عن الحقيقة. سأجيب باختصار.

الغاية ممّا قلتُ أعلاه أن أشير إلى عظمة المواطن اليونانيّ والشعب اليونانيّ في هذه الأيّام التي يكثر فيها الكلام عليه جزافاً. فهو بسبب فرادة تاريخه وأدبه ودور الشخص القائد في هذا الأخير قادر في لحظات الضيق على قلب المقاييس و مناقضة التوقّعات التي لا تأخذ في الحسبان إلا عامل الرقم وتهمل القدرة الإنسانيّة.

اليونان ختاماً دولة لا تقلّ قيمتها الحضاريّة ولا قيمتها في الجغرافيا السياسيّة- وبالتالي في الدبلوماسيّة- بسبب مالٍ قلّ أو كثُر. وهي دولة لا تزال تعطي الكثير في شدّتها. ولا تزال دولة حرّيّات يُحتّذَى مثالُها. لكن لا بُدَّ من التعرّف على الشعب اليونانيّ عن كثب لا عبر العدسات ولا في المكاتب ولا من خلال الصحف الأجنبيّة. عندها قد يقارب الحكم الحقيقة والحقّ.

Το πραπάνω κείμενό μου είναι μια άποψη- κατάθεση προσωπικής μαρτυρίας, πάνω στην κατάκριση της Ελλάδας για την οικονομική της κατάστασης. Θεωρώ ότι η Ελλάδα είτε έχει λεφτά είτε δεν έχει παραμένει μια χώρα στον κόσμο μοναδική. (Προσθέτω εδώ μια ιδέα που δεν έγραψα πάνω, την εξης: Ως χώρα δεν κρίνεται με βάση της ύλης της και μόνο περισσότερο δε πνευματικά οφείλουμε να την δούμε. Ή τουλάχιστον να δούμε την ύλη της ως ενσάρκωση του Πνεύματός της σε έργα όπως η Αφροδίτη της Μήλου, η Ακρόπολη, οι Ολυμπιακοί Αγώνες και τόσα άλλα σπουδαία πράγματα).κ

Η οικονομική κατάσταση μιας χώρας δεν κρίνεται με βάση αντικειμενικών κριτηρίων. Κάθε άλλο. Γιατί η οικονομία εξαρτάται από τον άνθρωπο πάνω απ' όλα, ο οποίος την διαμορφώνει ανάλογα με τον ρόλο του μέσα της (εργολάβος, εργάτης, καταναλωτής, κλπ..). Και ο Έλληνας δεν είναι τυχαίος άνθρωπος και αυτό το αποδεικνύει στις δύσκολες στιγμές. Η ελληνική γραμματεία ξεχυλίζει από τον ηρωισμό του ατόμου, και ο Έλληνας έχει μάθει να σκέφτεται σαν άτομο μέσα σε κοινωνία και όχι απλά ως μια μονάδα ενός συνόλου, μιας φυλής...ς

Τέλος πάντων με λίγα λόγια πιστεύω ότι αυτός ο λασποπόλεμος εναντίον της Ελλάδας είναι άδικος και δεν βασίζεται σε μια στοιχειώδη γνώση της ελληνικής πραγματικότητας και κυρίως του Έλληνα πολίτη. Το είχα γράψει αρχικά στα αραβικά γιατί με ρώταγαν φίλοι μου για την Ελλάδα και ήθελα να απευθυνθώ στους συμπατριώτες μου εξηγώντας τα πράγματα όπως τα βλέπω έχοντας μείνει σ' αυτή την χώρα τόσα χρόνια και έχοντας σπουδάσει την μεγαλειώδη γραμματεία της. Γιατί αν μη τι άλλο η Ελλάδα δεν έχει κάνει καθόλου λίγα πράγματα για τον Λίβανο. Ακόμα και τώρα που αντιμετωπίζει επιθέσεις πολλών..

كلمة الكاتب معتصم تقلا في المؤتمر العالمي الثاني للفلسفة في أثينا

2011-10-13T00:38:00.004+03:00

بدعوةٍ من مدير اليونسكو، السيّد Elias Demirtzoglou، شارك الكاتب واللاّهوتي السوريّ معتصم فريد تقلا، في المؤتمر العالمي الثاني للفلسفة، الذي انعقد في اليونان في مدينة أثينا من 3/ 10 ولغاية 7/ 10/ 2011.

وقد لفت حضور الكاتب واللاّهوتي تقلا، بالكلمة التي ألقاها، انتباه جميع الحضور من مفكّرين، وأساتذة جامعيّين، وكتّابٍ ومؤلفين كانوا قد حضروا من دول كثيرة، ماعدا الدول العربيّة_ فكان العربيّ الوحيد المشارك في هذا المؤتمر.

وجاء في كلمته: "أيّها السيِّدات والسّادة أهلاً وسهلاً بكم في بلدِ الفلسفةِ، في بلدِ الحضارة اليونانيّة. هنا حيث أبصرتِ الفلسفةُ نور وجودها". وتابع قائلاً: "جميلةٌ هي الفلسفةُ، وجميلةٌ هي الأفكار الفلسفيّة الجديدة، لكن، الأجمل من كل هذا هو أن نعرفَ كيفيّة تجسيدها في حياتنا اليوميّة.

الفلسفةُ كما تعلمون هي حريّة فكريّة، والحريّة الفكريّة هي كلّ ما يضمن للإنسان حقوق إنسانيّته. هذه الحقوق، لا تتحقّق إلا من خلال السلام مابين الإنسان وأخيه الإنسان، وما بين الإنسان والمحيط الكونيّ الذي يعيش فيه. هذا السلام لم يعد موجوداً في عصرنا. فنحن نعيش في عصرٍ تكثر فيه المجاعات والحروب، يكثر فيه حبّ المال والسلطة. فأنا، وعن هذا المنبر، أدعوكم لنخرج معاً إلى الشارع قليلاً، لنرى كم من الناس يستعطون، وكم من الناس لا بيوت لهم، يلتحفون ظلمة الليل ستراً، وسريرُهم مقاعد الأرصفة والحدائق. أدعوكم للنظر معاً إلى ما يحدث في العالم، أوروبا يجتاحها خوفٌُ عظيم من الانهيار الإقتصادي، ودول الشرق الأوسط تجتاحها الحروب والثورات. أناسٌ كثرٌ يخسرون حياتهم بلا سبب، وحضاراتٌ تدمّر بحروبٍ فتّاكة. وكلنا نعلم أن الحضارة بمختلف أنواعها الفكرية والمعماريّة والتكنولوجيّة، هي مولود الفلسفة. فأين الفلسفة في عصرنا هذا، وأين هم الفلاسفة، أين صوت الفلسفة، لينادي بحقوق الإنسانيّة التي ماتت.

أيها السيّدات والسادة لا أريد أن أزيد شيئاً، هذا ما أحببت أن أقوله لكم علّنا نبحث في كيفيّة إيجادِ حلٍّ لما يجري في العالم، بدل أن نأتي بأفكارٍ فلسفيّة غايةً في الروعة، وبعيدة المنال عن التحقيق".

Μαχμούντ Νταρουίς.. έντονα παρών!

2011-08-10T21:38:00.006+03:00

Στις 9 του Αυγούστου, κάθε χρόνο, έρχεται στην μνήμη ο θάνατος του μεγάλου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς (13/3/41-9/8/08). Η λύπη είναι πιο μεγάλη φέτος γιατί δεν πρόλαβε ο Νταρουίς να δει πως η Παλαιστίνη που πρόδωσαν τα καθεστώτα τη σκέφτονται όλοι οι εξεγερμένοι άραβες όπου γης. Δεν πρόλαβε λοιπόν ο Νταρουίς να δει πως η Παλαιστίνη των στίχων του πάει χέρι χέρι με τους εξεγερμένους!

Φέτος η μνήμη του θανάτου του Νταρουίς μας βρίσκει πιο έτοιμους από ποτέ να τιμήσουμε καρδιακά και αληθινά αυτή τη στιγμή. Γιατί φέτος ο Νταρουίς έσπειρε την μαχόμενη ποίησή του και στα ελληνικά. Αναφέρομαι εδώ εν πρώτοις στην έκδοση της ποιητικής συλλογής Κατάσταση Πολιορκίας σε μετάφραση της ποιήτριας Αγγελικής Σιγούρου από τις εκδόσεις Μαΐστρος. Αξιοσημείωτο είναι ότι η μετάφραση έγινε από τα αραβικά χωρίς να χάσει την ποιητικότητα και δίχως να προδώσει τον ποιητή, και το νόημα των λέξεών του.

Η Αγγελική είχε επικοινωνήσει με τον ίδιο τον Νταρουίς κατά την διάρκεια της μετάφρασης της συλλογής και έχει μελετήσει τα έργα του για να καταλήξει να διεισδύσει στην τεχνοτροπία του και να τον αποδώσει ποιητικά στα ελληνικά. Το αποτέλεσμα της μετάφρασης είναι μια άρτια ποιητική απόδοση. Κάτι άλλο χαρακτηρίζει τη μετάφραση της Κατάστασης Πολιορκίας, και αυτό είναι ένα αναπόσπαστο μέρος της ποίησης και της τέχνης γενικώς, εννοώ το σεβασμό στο πρωτότυπο. Η Αγγελική μετέφρασε ολόκληρη τη συλλογή, και άφησε τα ποιητικά αποσπάσματα με τη σειρά που τα δημοσίευσε ο Νταρουίς. Για τη συλλογή δεν θα πω άλλα προς το παρόν και σας παραπέμπω σε εξαιρετικές παρουσιάσεις του ποιητή π. Παναγιώτη Καποδίστρια και του θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου.

Η δεύτερη μετάφραση έργου του Νταρουίς στα ελληνικά έγινε επίσης φέτος με αφορμή τα 70^α γενέθλιά του που γιορτάστηκαν από την παλαιστινιακή ομογένεια στην Ελλάδα την Κυριακή 13-3-11. Για εκείνη την εξαιρετικά σημαντική βραδιά μεταφράστηκαν από τα αραβικά τα ποιήματα που απαρτίζουν το μουσικο-ποιητικό έργο «In the Shadow of Words” που επιμελήθηκαν το Trio Joubran. Η μετάφραση φέρει την υπογραφή της Αγγελικής Σιγούρου και του γράφοντα. Η συνεργασία με την Αγγελική με έκανε να καταλάβω πόσο τυχερός βρέθηκε ο Νταρουίς που ένας τόσο ευαίσθητος και ποιητικός άνθρωπος όπως η Αγγελική ανέλαβε την μετάφραση του έργου του!

Ο Νταρουίς ήταν έντονα παρόν αυτή τη χρονιά και η μνήμη του δεν είναι παρά μια στιγμή για να κοιτάξει κανείς να δει αλλιώτικα έναν σπουδαίο άνθρωπο και να συλλογιστεί πόσο βαθιά αντέχει να σηκώσει το βάρος των στίχων του και να πορευτεί με περηφάνια σε έναν αντι-ποιητικό κόσμο.

Παραθέτω παρακάτω δυο βίντεο στα οποία απαγγέλλει ο Νταρουίς με την μουσική υπόκρουση των Trio Joubran και τη μετάφραση στα ελληνικά στην οθόνη.

Παράσταη

2011-07-18T02:24:00.004+03:00

Σε μια νύκτα αφέγγαρη

του χαμόγελού σου η θύμησις

τη σονάτα του σεληνόφωτος

παριστάνει..

"الصراع العربيّ الصهيونيّ و"ثمرة العمل الديبلوماسيّ

2011-07-08T01:53:00.003+03:00

قرأت في جريدة الأخبار (العدد 1452) مقالاً عن مآل أسطول الحرّيّة 2؛ فقد منعته السلطات اليونانيّة من الإبحار من موانيها. الهيام اليونانيّ الصهيونيّ ليس ضارباً في التاريخ بل هو يعود لأقلّ من سنة. وهو كما يقول وزير الكيان المعادي يأتي "ثمرة اتّصالات كثيفة مع دول المنطقة" وأبرزها اليونان.

مؤسِف أنّ الجميع يلقي اللوم على اليونان في هذا الظلم اللاحق بغزّة وبإناستنا! لا تُلام اليونان وحدها على هذا الموقف من أسطول الحرّيّة 2 بعد سوابق لها في دعم القضيّة تُحسَد عليها. فأين أمّ الصبيّ من هذه المسألة؟ وأمّ الصبيّ عندي ليست فلسطين. لا! بل بقيّة العرب جميعاً وبمقدار أكثر من فلسطين. ففلسطين تحت الاحتلال والحصار وسواها من المتاعب في حين أنّ بقيّة العرب يتبجّحون باستقلالهم_ ؟_ ويعتدّون بعلاقاتهم الديبلوماسيّة التي تُرجِف الدنيا..

لقد صدف أن عايشت السنة الماضية بداية المطارحة بين اليونان والكيان العدوّ قرب أحد المراكز الدبلوماسيّة العربيّة. التعاطي كان أقلّ من المستوى. توقّف الأمر عند إعداد التقارير وإرسالها إلى وزارة الخارجيّة والاستفسار من الجهات اليونانيّة عن حقيقة هذه الخيانة. كالزوجة البائسة تسأل زوجها إن كان يخونها وهو يدخل البيت بصحبة عشيقته الجديدة!

لم يُعطَ الموضوع أهمّيّة لائقة. ووصلنا إلى فقدان الدعم اليونانيّ لقضيّتنا. أكثر ما يعبّر عن التقليل من قيمة اليونان وعلاقاتها الدبلوماسيّة هو موقف أحد الدبلوماسيّين الذي لا ينفكّ يكرّره على مسامع الجميع وهو أنّ اليونان بلد لا يهمّ العرب، وأنّه قد اختار أن يُندَب إلى اليونان ليرتاح! كثرة الراحة أوصلتنا إلى هنا. طبعاً لا يُلام الدبلوماسيّ المُشار إليه وحده فهو لا يحبّ المبادرة عموماً وكان ينتظر أمر اليوم الذي لم يأتِه على ما يبدو..

أحد الدبلوماسيّين يقيس اليونان بحجم علاقاتها الدبلوماسيّة وقدرتها على التأثير عالميّاً. لكنّ هذا جانب لا يكفي النظر إليه رغم أهمّيّته. فاليونان في الجيوسياسة تبقى نقطة أساسيّة في شرق المتوسّط. وهي جزء منه حضاريّاً وجغرافيّاً. حتّى إنّه يمكن التعاطي مع قبرص من ناحية ارتباطها الوثيق باليونان. وارتباطها بأوروبا حضاريّاً وجغرافيّاً أيضاً جانب يمكن التعويل عليه في مقاربة قضيّتنا. مشكلتها الاقتصاديّة لم تمنع لا تركيا ولا الكيان الصهيونيّ من التقرّب منها والتودّد إليها أو استغلالها_ لا فرق.

اليونان تمرّ منذ بعض السنين بضائقة ماليّة ولكنّها رغم ذلك حاولت العام الماضي، قبل الانفتاح المطلَق على الكيان الصهيونيّ أن تكون في موقع الوسط بين العرب وبين عدوّنا. فرفضها العرب وقلّلوا من شأنها وصدّوا الباب في وجه دروتساس_ وزير خارجيّتها بالإنابة وقتها. أمّا الكيان الصهيونيّ فاستغلّ فرصةّ أتته على طبق من فضّة ومتّن العلاقة خصوصاً على الصعيد الأمنيّ.

اليونان كدولة قد تكون في فترة مساكنة لا أكثر مع الكيان الصهيونيّ. أمّا الشعب اليونانيّ فلا يزال عروبيّاً والفضل يعود لسياسات باباندريو الأب. على العرب ولبنان خصوصاً أن يحسموا أمرهم لناحية التصدّي للعمل الديبلوماسيّ الصهيونيّ ما داموا يؤمنون "بالمقاومة الديبلوماسيّة". وأنجع السياسات هي الاتّكال على المقاومة الثقافيّة عبر الملحقيّات الثقافيّة لأنّها تطول عموم الناس ولا تنحصر بلقاءات الدبلوماسيّين في مكاتب مكيّفة، بالإضافة طبعاً إلى

رسم سياسة خارجيّة هجوميّة لا دفاعيّة سلبيّة.

نُشِر هذا المقال في جريدة الأخبار وعلى موقع التيار الوطنيّ الحرّ*

ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Η ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΙΓΥΠΤΙΟ ΠΟΙΗΤΗ ΑΧΜΑΝΤ ΣΑΟΥΚΙ

2011-07-01T00:48:00.006+03:00

Roni Bou Saba

φωτογραφίες: Μότασεμ Τάκλα

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 2 Ιουνίου ημερίδα αφιερωμένη στον Αιγύπτιο ποιητή Άχμαντ Σάουκι, στο Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Αιγύπτου στην Αθήνα.
Στην ημερίδα μίλησαν ο Μορφωτικός Ακόλουθος της Πρεσβείας της Αιγύπτου στην Αθήνα Χισάμ Νταρουίς, ο μεταφραστής Ευθύμιος Άσσος, η Αραβολόγος Ελένη Κονδύλη, και ο φιλόλογος - μεταφραστής Ρόνι Μπου Σάμπα.
Ιδιαίτερη στιγμή στην βραδιά ήταν η απαγγελία ποιημάτων από τους σπουδαστές του τμήματος της αραβικής γλώσσας που λειτουργεί στο Μορφωτικό Κέντρο.

Ελένη Κονδύλη

Στην ομιλία του ο Μορφωτικός Ακόλουθος τόνισε την σχέση του Σάουκι με τον ελληνικό πολιτισμό, καθώς ο ίδιος ο ποιητής είχε επισκεφθεί την Αθήνα το 1912, έχει εμπνευστεί από τα μνημεία της και την φιλοσοφία της, και είχε ιδιαίτερη αγάπη για την Αλεξάνδρεια. Σημειωτέον ότι η γιαγιά του ποιητή ήταν Ελληνίδα.

Στη συνέχεια μίλησε η καθηγήτρια αραβολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη Κονδύλη για την θέση του Σάουκι στο σύνολο της αραβικής λογοτεχνίας. Στη ομιλία της αναφέρθηκε σε ποιητές και κριτικούς της χρυσής εποχής της αραβικής λογοτεχνίας, και εφάρμοσε τις απόψεις τους στον Σάουκι αναδεικνύοντας την σπουδαιότητά του και την πρωτοτυπία του.

Ευθύμιος Άσσος

Ύστερα μίλησε ο ποιητής και μεταφραστής Ευθύμιος Άσσος, ο οποίος αναφέρθηκε στην μουσικότητα της ποίησης του Σάουκι καθώς και στις ιδέες του, παραθέτοντας αποσπάσματα σε δική του μετάφραση. Πραγματεύτηκε, κατόπιν, το σημαντικό ζήτημα της μετάφρασης από τα αραβικά προς τα ελληνικά και αντιστρόφως, αναλύοντας τις δυσκολίες τέτοιου εγχειρήματος. Χαρακτηριστικό της ομιλίας του Ευθύμιου Άσσου υπήρξε η χειμαρρώδης και ένθερμη εκφορά της που σαγήνεψε τους παρόντες και κατέδειξε με το καλύτερο τρόπο την μουσικότητα της ποίησης του Σάουκι στο αραβικό πρωτότυπο όπως και στην ελληνική μετάφραση του ομιλητή.

Η τελευταία ομιλία ήταν αυτή του μεταφραστή και δάσκαλου της αραβικής στο Μορφωτικό Κέντρο Ρόνι Μπου Σάμπα.
Ο ομιλητής πρότεινε τον Σάουκι ως πρότυπο επίκαιρου διανοούμενου κυρίως σ' αυτή την μεταβαλλόμενη εποχή. Και ανέδειξε την πρωτοπορία του Σάουκι στο να ξεπεράσει το αδιέξοδο του μοντέλου των "εθνών κρατών" όπου δεν δύνανται να συμβιώσουν οι διαφορετικές "εθνικές" και θρησκευτικές ομάδες ειρηνικά. Και παρουσιάζει ο ποιητής μια πραγματική ματιά για την ιστορία της πλουραλιστικής Αιγύπτου όπου όλα τα τεκταινόμενα- ήττες και κατακτήσεις- είναι ουσιαστικά συστατικά στη διαμόρφωση της εσαεί ένδοξης πατρίδας του.

Την ημερίδα έκλεισαν με την όμορφη απαγγελία τους οι σπουδαστές του Μορφωτικού Κέντρου, τους οποίους αποκάλεσε ο δάσκαλός τους "συνοδοιπόρους μου στην αραβική γλώσσα".
Παρουσίασαν αντιπροσωπευτικά ποιήματα των ειδών που απαντούν στην ποίηση του Σάουκι. Η απαγγελία τους ήταν ένα επιτυχημένο τόλμημα δεδομένο ότι έγινε μετά από οκτάμηνη εκμάθηση της αραβικής, και για τον λόγο αυτό δέχτηκαν τον έπαινο του Μορφωτικού Ακολούθου και τα συγχαρητήρια των παρόντων.

Σ' αυτές τις τελευταίες φωτό οι ομιλητές με τον Μορφωτικό Ακόλουθο και σπουδαστές του Μορφωτικού Κέντρου.

Αναδημοσίευση πό την Ιδιωτική Οδό
تقرير عن الأمسية المخصّصة لأمير الشعراء أحمد شوقي والتي جرت في المركز الثقافي المصريّ في أثينا في 2011/6/2، نقلاً عن مدوّنة السيّد بانايوتيس أندريوبولوس

رسالة مفتوحة إلى معالي وزير الخارجيّة والمغتربين عدنان منصور.

2011-07-01T00:39:00.003+03:00

أثينا في 30/6/2011

سيّدي الوزير، أراسلكم من بلد خدمتم فيه لبنان قنصلاً ذات يوم لأطلعكم بعد تهانيّ بتسّلمكم منصبكم الجديد، على ظلم لحق بي في سفارة بلادنا. أكتب لكم مع تقديري لكثرة مشاغلكم وخصوصاً في هذا الظرف الصعب الذي تمرّ به هذه البلاد، ولكنّي كلّي ثقة بأنّ انشغالكم بكبائر الأمور لا يلهيكم عن صغائرها.

اسمحوا لي، قبل، بأن أعرّفكم بنفسي. أنا شابّ أنهى في لبنان دراسة الأدب العربيّ في الجامعة اللبنانيّة (2005) واللاهوت في جامعة البلمند (2006). وأتيت بعدها إلى اليونان للتخصّص في الأدب اليونانيّ بسبب العلاقة العميقة التي تربطه بدراساتي السابقة. وقد أوشكت على الانتهاء. وأعمل حاليّاً في مجال الترجمة وتدريس اللغة العربيّة، بالإضافة إلى محاولة التفرّغ لكتابة رسالة الماجيستير في الأدب العربيّ_ مراسلة مع أستاذي في الجامعة اللبنانيّة.

بادرت في 11/12/2008 إلى تعريف السفارة بنفسي ووضع نفسي بتصرّفها وخصوصاً في المجال الثقافيّ_ إذ أومن، استطراداً، أنّه أعمّ فائدة من المجال الدبلوماسي في علاقة تربط بلدين كلبنان واليونان ومؤسف ألاّ يكون هناك ملحقيّة ثقافيّة. وقدّمت يومها للسسفير صوفان بعض الاقتراحات الثقافيّة. وما كان منه إلا أن اتّصل بالمطران جورج خضر لتهنئته على دعمي وإرسالي لمتابعة دروسي. وقتها نشأت بيننا علاقة ثقة واحترام لم تنقطع إلا بعد خيبة مريرة لكم مختصرها.

في أواسط حزيران عام 2010 اتّصل بي السفير ليخبرني أنّ أحد موظّفي السفارة قدّم استقالته، وهو بالتالي يبحث عن بديل. وقد اتّصل بي ليسألني إن كان هناك مَن أقترحه لهذه الوظيفة! اتّصلت به بعد التفكير وعرضتُ نفسي لأنّ العمل في السفارة سيساعدني على الاستمرار في دراستي بعد توقّف منحة وزارة الخارجيّة اليونانيّة عند نيلي الليسانس. بناءً عليه، طلب منّي المجيء إلى السفارة في أثينا_ وكنتُ أقطن وقتها في باترا_ للتدرّب على بعض مهمّات القسم القنصليّ. بسبب صعوبة تنقّلي عرضتُ أن آتي لبضعة أيّام وأبدأ بالعمل أوّل تمّوز. لم يرد ذلك وطلب أن أجيء مدى الصيف يومين أو أكثر في الأسبوع للتدرّب على أن يبقى الموظّف الآخر في وظيفته حتّى تشرين الثاني. بسبب ثقتي الكبيرة وقتها بالسفير ورغبتي بإظهار كلّ تعاون في العمل معه، رحت أجيء إلى أثينا كلّ أسبوع وأنزل في ضيافة دار النشر "مايستروس" الذين أتعامل معهم(أصدرنا كتاباً للمطران خضر، ونعمل على اثنين غيره، إضافة إلى إصدار "حالة حصار" لدرويش، إلخ..). في تشرين الأوّل انتقلت إلى أثينا بعد إعلام السفير بذلك ليتسنّى لي التدرّب يوميّاً واستلام الوظيفة في تشرين الثاني. رغم أنّه حتّى تلك اللحظة لم يكن قد أصدر قرار التعيين ولا طلب منّي إحضار المستندات اللازمة. ولا قال لي أن لا أبدّل سكني من منطقة إلى أخرى لأنّه ليس بعد جاهزاً للتخلّي عن الموظّف الآخر.

بخلاف نصيحة الجميع تمسّكت بثقتي بالسفير..

وإذ كنتُ قد صرت في أثينا، اتّصل بي يوم الإثنين 11 تشرين الأوّل ليطلب منّي القبول على تأخير تعييني في السفارة لغاية كانون الثاني من العام الحالي. والسبب؟ أنّ الموظّف الآخر كان بحاجة إلى أيّام عمل إضافيّة لتحسين راتب تقاعده بحسب القانون اليونانيّ الجديد. واقترح السفير أن أداوم على العمل كما اتّفقنا في الأوّل من تشرين الثاني على أن يدفع لي ذلك الشخص 800 يورو شهريّاً. بعد مشاورة أحد الأصدقاء، إضافة إلى الموظّف المعنيّ، شعرتُ بأنّ هذا التصرّف لا يبشّر بالخير فإماّ أرفض العرض وتكون النتيجة أن يرفض السفير تعييني بعد ذلك، أو أقبل ويصبح في يدي مخالفة أفضحها في هذه اللحظة التي ما كنت أتمنّاها قطّ.

في أواسط كانون الأوّل وبعد أن أحضرت المستندات المطلوبة بقي السفير يماطل في التوقيع على قرار التعيين، رغم تجهيزه. وصدف أن نجمت مشكلة بسبب علاقتي بالقنصليّة في باترا وعملي على مراجعة ترجمة ديوان "حالة حصار" لمحمود درويش الذي موّل حضرة القنصل غندور مشكوراً إصداره. (وهو كتاب لم يُحَل إلى الوزارة كما كان يجب بناءً على طلب القنصليّة، لأنّ المقدّمة لم تعجب السفير). وهدّد بتأجيل التعيين ما دمتُ على علاقة بالقنصليّة. وقتها طلبتُ منه أن يؤجّل التعيين لغاية تغيير إذن الإقامة الطالبيّة لإذن إقامة عمل بسبب انعدام الثقة بيننا ورغبتي في تحويل العلاقة من ثقة "عمياء" بكلام السفير إلى تواقيع على الورق حتّى لا يستغلّ أيّ ثغرة لفصلي من العمل لاحقاً.

استدعى فوراً الموظّف الآخر وحاول إقناعه بالقبول بمتابعة العمل ولو بعد التصريح عن تقاعده، مخالفاً القانون اليونانيّ. لم يتردّد الآخر طبعاً في مدّ السفارة بخدماته. ولكنّه ظلّ يدفع لي 800 يورو. وهكذا نكث كلّ من السفير وموظّفه كلامه. وفي شهر كانون الثاني ما عاد السقير يوكل إليّ أيّ عمل في السفارة، بعد أن كنتُ أترجم رسائل ومقالات إضافة إلى القيام بباقي الأعمال ذات الطابع القنصليّ_ على حاسوبي الخاصّ في كثير من الأحيان.

كان هذا لحملي على مغادرة السفارة بمبادرة منّي. وحين لم أرحل في كانون الثاني، وإذ قد دفع لي الموظّف 800 يورو، طلب منه السفير في أوائل شباط أن يمتنع عن دفع المبلغ المذكور في شباط. وهو أمر أكّده لي الموظّف المعنيّ نفسه بعد مدّة.

وفي اليوم نفسه، لحسن حظّ السفير، وردت برقيّة محوّلة من الجيش تعلم الوزارة بالطلب إلى السفارة في أثينا أن تتوخى الحيطة مخافة اعتداء ما. فما كان من السفير إلا أن طلب منّي عدم المجيء إلى السفارة، مؤقّتاً، لأنّه لا يستطيع أن يتحمّل المسؤوليّة في حال تعرّضي لمكروه ما دمت لستُ موظّفاً قانونيّاً في السفارة_ على الرغم من أنّي كنت أعمل في السفارة في فترة تعرّض بعض السفارات في أثينا لاعتداءات عبر طرود مفخّخة. وفي كلّ مرّة كنتُ أراجعه في أمر تعييني كان يردّد هذه الحجّة. إلى أن قرّر إعطائي إفادة لأقدّمها بنفسي للدائرة المختصّة بإذن الإقامة في بلديّة أثينا وهي غير ما يُطلب لتسوية أوراقي للعمل في إطار السفارة. في الإفادة يقول "[...] يُعيَّن موظّفاً في القسم القنصليّ بدءاً من أوّل أذار..." وذلك بتاريخ 17 شباط 2011 وطلب من أمينة سرّه أن تقول لي أن لا أعاود الاتّصال به_ هذا أكّده لي بنفسه بحضور القنصل منذ أسبوعين بتاريخ 8/6/2011.

ولمّا كانت الأمور تسير بمماطلة أذتني في دراساتي وأعمالي، قابلت الموظّف الآخر وأخبرته عن عزمي بالتبليغ عن مخالفته للقانون اليونانيّ عبر إعلان تقاعده من جهة ومتابعة العمل من جهة اخرى. وانّ عليه أن يستقيل، من جديد، ليقوم السفير بتعييني_ لأنّه كان يزعم أنّ السفير يرفض استقالاته المتكرّرة.

ولمّا كانت أخلاقي لا تسمح لي بالقيام بعمل كهذا يضرّ بسمعة بلادي وبرزق الموظّف الآخر أحجمت ولم أبلّغ عن المخالفة. وهي مخالفة تجري في إطار السفارة تجاه بلد وقف إلى جانب لبنان في أصعب أيّامه عام 2006 على سبيل المثال لا الحصر.

بعد إصرار الموظّف على الاستقالة، طُلِب منّي المجيء الى السفارة يوم الخميس 5/5/2011 لمقابلة السفير لعلّه يعيّنني في حزيران أو تمّوز. وقد فضّل تمّوز لأنّ ذهابي لتقديم بعض امتحاناتي في الجامعة يعيق عمل السفارة.

سيّدي الوزير، الآن وقد عُيّنت، أستقيل من هذه الوظيفة.

كان يمكن أن أستقيل بلا هذه الرسالة، لكن لا يبدو أنّ مثل هذه المخالفة تحصل لأوّل مرّة. تضرّرت منها شخصيّاً ولا أريد لغيري ما أصابني بسبب عدم معرفتكم ببعض ما في الكواليس. هذا الأسلوب في التعاطي لا أرضاه لنفسي وقد صبرتُ أكثر من طاقتي حتّى أبلغ لحظة لم أكن يوماً لأتمنّاها، هي هذه.

سيّدي الوزير، يذكر الجاحظ_ في كتاب الحيوان_ أنّ "العفو يُفسِدُ من اللئيم بقدر إصلاحه من الكريم"، ويقول الإمام أبي عبد الله الصادق "العامل بالظلم والمعين له والراضي به شركاء ثلاثتهم". بِهَديِهما عملت وبلّغت، وهذا جلّ ما أردت.

الداعي لكم بالتوفيق في عملكم الشائك والشاقّ

روني بو سابا

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ "ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑΣ" ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥ ΜΑΧΜΟΥΤ ΝΤΑΡΟΥΪΣ

2011-05-15T22:02:00.001+03:00

Την περασμένη Πέμπτη 12 Μαϊου, στο βιβλιοπωλείο Μικρός Κοραής στο Χαλάνδρι παρουσιάστηκε η ποιητική συλλογή του μεγάλου εθνικού Παλαιστίνου ποιητή Μαχμούτ Νταρουίς Κατάσταση Πολιορκίας, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Μαϊστρος.

Την εκδήλωση συντόνισε εκ μέρους των εκδόσεων ο Δημήτρης Πισίνας, ενώ παρούσα ήταν και η υπεύθυνη Εύη Βουλγαράκη.

Για το βιβλίο μίλησαν: η Ελένη Κονδύλη, Καθηγήτρια Αραβικής Λογοτεχνίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο Διευθυντής του Αθηναϊκού & Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, ΔημοσιογράφοςΝικόλας Βουλέλης, και σε διαδικτυακή σύνδεση από τη Ραμάλα η Τάχα Ραέντα, Πρόεδρος του πολιτιστικού κέντρου Χαλίλ Σακάκινι και συνεργάτης του Mahmoud Darwish Foundation.

Η μεταφράστρια της «Κατάστασης Πολιορκίας» του Μαχμούντ Νταρουίς, η ποιήτρια και χορογράφος Αγγελική Σιγούρου, μίλησε για την προσωπική της εμπειρία κατά την μεταφραστική της εργασία πάνω στον Νταρουίς.

Και μαζί με τον πολύτιμο συνεργάτη της Ρόνι Μπου Σάμπα, φιλόλογο (αραβικής και ελληνικής φιλολογίας) απήγγειλαν με τρόπο αντιστικτικό ποιήματα του Νταρουίς στα ελληνικά και αραβικά.

Σημαντική ήταν και η παρουσία του Ναμπίλ-Γιώργου Σάγιεγ, ο οποίος είναι τραγουδιστής του συγκροτήματος Αλ Μαχάμπα κλασικής αραβικής μουσικής. Ο Ναμπίλ τραγούδησε μελοποιημένο Νταρουίς και συνόδευσε διακριτικά την απαγγελία των ποιημάτων.

Η Αραβική Ταβέρνα Ali Baba

2011-05-09T01:12:00.015+03:00

Εδώ και κάποιους μήνες άνοιξε στην Πανόρμου, στην Αθήνα, μια ωραία και ζεστή ταβέρνα η οποία προσφέρει μια ποικιλία αραβικών και ελληνικών εδεσμάτων. Η ταβέρνα βρίσκεται πολύ κοντά στο μετρό μα κυρίως κοντά στο σπίτι μου!

Οι ιδιοκτήτες της είναι από την Έμεσα της Συρίας και εξυπηρετούν τον κόσμο με πολύ μεράκι και αγάπη.

Τα φαγητά είναι φροντισμένα με το γνωστό συριακό ταλέντο στην μαγειρική, και την διάθεση φιλοξενίας που χαρακτηρίζει τον συριακό λαό. Μαζί με το ωραίο αραβικό φαγητό που προσφέρει η ταβέρνα μπορεί κανείς να απολαύσει και ένα θαυμάσιο ναργιλέ.

Η ταβέρνα φέρει το όνομα Ali Baba, μια χαριτωμένη προσωπικότητα από τις Χίλιες και Μια Νύχτες.

Σημειώνω, τέλος, ότι οι φωτογραφίες που παραθέτω είναι από τα υπέροχα εγκαίνια της ταβέρνας και τις οποίες τράβηξε ο κ. Μότασεμ Τάκλα.

عظة بمناسبة الاحد الرابع من الصوم

2011-04-11T11:14:00.002+03:00

ببركة من راعي كنيسة القديسة أولغا، وبطلب منه، ألقى اللاّهوتي روني بوسابا، يوم أمس، الأحد3/ 4/ 2011، عظة بمناسبة أحد القديس يوحنّا السلمي معلم الفضيلة، وصاحب كتاب"سلم الفضائل". حيث قال:

"يا إخوة، آحاد الصوم ليست أعياداً للأشخاص المذكورين بل تذكارات. فنحن اليومَ لا نعيّد لميلاد يوحنّا السلمي أو لموته، بل نستحضره في هذه الرحلة الصياميّة مرشداً ومشددا. نقف معه ونتأمّل حياته ونقرأ في كتابه المدعوّ "السُلَّم". فتذكاره إذاً بمثابة واحة لنا في صحراء الجهاد الصياميّ. (بالمناسبة عيده في الكنيسة هو في الثلاثين من آذار)

يأتي تذكاره بعد أحد السجود للصليب- الذي وُضِع في نصف الصيام لئلا ننسى أن الصليب هو ممرُّنا الوحيد إلى القيامة- يأتي تذكاره إذاً مكمّلاً للمسيرة الرعائيّة التي خطّتها الكنيسة تدريجياً لتقودنا الى الفصح. وتقولُ لنا من خلال ذلك: انظروا أمامكم سلم الجهاد، حاولوا ارتقاءه، هو "سُلَّم مائل وَسَطَ العاصِفَة"- كما يقول محمود درويش في ديوان حالة حصار- أي هو سلّم خطير من الأساس، ويحتاج تسلُّقُه إلى فضيلة التمييز لحفظ التوازن، فلا يهوي بنا السلم ولا نتدحرج نحن على درجاته بعد مشقّة الصعود.

كتاب يوحنّا، المدعوّ كما قلنا، "السلّم" يلفت الانتباه من نواحٍ كثيرة. فهو يُقسَم إلى ثلاثين فصلاً، لا تتكلّم كلُّها على الفضائل بشكل مباشر. من بين الفصول، أي درجات السلم، نجد مثلاً عدداً من الرذائل، كرذيلة الكذب وهي الفصل الثاني عشر ورذيلة حبّ المال وهي الفصل السادس عشر وغيرهما من الرذائل الكثيرة. ماذا يعني هذا؟ يعني أنّ يوحنّا إذ يعلّمنا تمييزَ الرذيلة يقودنا تلقائياً إلى الفضيلة. فحين يتكلّم السلمي على الكذب نفهم تلقائياً ما هي فضيلة الصدق، فنحاول أن لا نكون كذّابين وهذا صعب- وقد تكون رذيلة الكذب كثيرة الشيوع إن نظرنا إلى أنفسنا.

أمّا وقد أتينا على ذكر الفضائل والرذائل، فلنتفكّر قليلاً في موقعها في حياتنا المسيحيّة. في زمن الصوم نُكثِر الكلام عادةً على تنمية الفضيلة فينا ونبذ الرذيلة. ولكن لماذا نقوم بذلك؟ ما الغاية؟

ما دام هدف المسيحيّ الوحيد هو الاتّحاد بالمسيح، فهذا يعني أنّ تنمية الفضيلة ليست هدفاً، وبالتالي هي وسيلة في تحقيق الهدف. ينتج عن هذا أنّ الفضيلة بحدّ ذاتها لا تجعل الإنسان مسيحيّاً. فكلّ الديانات تدعو إلى الفضيلة وكثير من المذاهب الفلسفيّة تنادي بالفضيلة. لكن متى اقترنت الفضيلة بالاتّحاد بالله تصبح ذات معنى أعمق. لا بدّ أنّنا كلّنا نتذكّر القول الشهير إنّ "الشيطان يصوم" أيضاً- فهو لا يأكل مُطلَقاً- فهل صومُه فضيلة؟ هذا الكلام يقودنا إلى أنّ الفضيلة في المسيحيّة مساحةُ حرّيّة. يعني أنّ المسيحيّ لا يعمل الفضيلة آليّاًً، وبلا تفكير. بل هو مدعوّ أن يراقب نموّ نفسه في الفضيلة بما ينتاسب ودُنوَّه من الغاية الوحيدة، أعني الاتّحاد بالله- وما عدا ذلك رذيلة. ولذلك لا يُطلَب من أحد أن يشابه غيره ويقلّده في عيش الفضائل، بل أن يعيش وفق ما يناسبه هو. قد تتساءلون وما هو الاتّحاد بالله؟ هو بكلّ بساطة المناولة! هذا هو الاتّحاد بالله. لا يأتي بحبس الأنفاس لثواني ودقائق كما تعلّم الفلسفات الآسيويّة، ولا يأتي بتصدُّر المجالس كما كان يفعل الفرّيسيّون. هو لنا المناولة والمناولة والمناولة.

سلم يوحنا ختاماً يا إخوة، هو بكلمة أخرى صليب. نصعد عليه لتُدقَّ في يدينا المسامير. ويَطعنَ جنبَنا الشرير، أيّ شرير. إن ثبتنا قُمنا. وإلاّ هوينا مع الساقطين. لذلك أرجو أن نتحلّى بصبر أيّوب ونكونَ سُلَّميّين. مكافأة أيّوب لم تتأخَّر، فقد نالها بعد طول صبر. ونحن لنا مكافأتنا كذلك: فالفصح دنا، وفرح القيامة سيُبهِجُ قلوبَنا!".

نقلاً عن مدوّنة الصديق اللاهوتي والموثّق التاريخي معتصم تقلا

الأحد الخامس من الصوم: عظة للاهوتي معتصم تقلا

2011-04-10T21:56:00.012+03:00

صباح اليوم، في كنيسة القدّيسة أولغا في أثينا، ألقى العظة الصديق اللاهوتيّ والموثّق التاريخيّ معتصم تقلا، وذلك بناء على طلب كاهن الرعيّة الأب بندلايمون كفوري. وكانت التوبة محور العظة التي نوردها أدناه.

هذا الأحدُ الخامس من آحاد الصوم، هو أحدُ القدّيسة مريمَ المصريّة. حيث اتّخذت الكنيسةُ، قصّتها كرمزٍ للتوبة. إذ قد صارت مريمُ المصريّةُ علماً من أعلام التوبة والقداسة بعد أن كانت رمزاً للعهر والفجور. لِذا، دُعيَ الأحدُ الخامسُ من آحاد الصوم بأحدِ التوبة. وهدفُ الكنيسةِ من ذلكَ، تعليمُنا أنّ التوبة بمقدرةِ كُلِّ إنسانٍ، مهما عظُمت خطاياهُ، وفاضت آثامُهُ. وأنَّ التوبة لا زمن لها، فزمنُها يبدأُ برجوع الإنسان إلى الله، كما رجِع الإبن الضال إلى أبيه، بحسب ما يعلمنا

الأنجيل المقدّس. فما هي التوبة إذاً؟ وعن ماذا نتوب؟ ولماذا نتوب؟

الحقيقة يا أحبّاء أننا نعيش في عالمٍ يسود فيه حب السلطةِ والمجد، حبُّ المالِ وتَبَوُّؤُ المجالس، حب الأنا و فيض الكراهية. هذا العالم، هو عالم السقوط، حيث العيش في غربةٍ، بعيداً عن الحضرة الإلهيّة. هذا العالم، صار لنا، بعد الخطيئة الجديّة، خطيئة آدم وحواء، حيث قبلَها- أي قبل الخطيئة الجديّة- كان الأنسان يعيش في الفردوس الإلهي، حيث التواضع، المحبة، العفة والطهارة، السلام، والفرح الإلهي. هذا الفردوس الإلهي، خسره الإنسان، بمعصيته للمشيئة الإلهيّة.

لكن المحبة الإلهيّة لم تشأ هلاك الإنسان، فمنّ الله علينا بنعمة التوبة، وهي السعي الجاد في الابتعاد عن كل رذائل هذا العالم: الزنى والفحشاء، البغض والكراهية، شبقُ الأنا، وعشق المجد الباطل. التوبة هي طريقنا الوحيد نحو الملكوت الإلهي، الملكوت الذي لايزول، السعادة الأبديّة التي لا يعقبها زوال، كالذي يعقب حياتنا الأرضيّة. فمن يتذكّر الموت يا أحباء يدرك أن عالمنا هذا عالم وقتيّ، وأن كلّ ما فيه هو وقتيّ وينتهي في لحظةٍ ما، في طرفة عين، في وقتٍ لا نعلم متى يطلب منا الرحيل، دون أن نأخذ معنا شيئا. فلو نظرنا وتأملنا القبر قليلاً، هذا المكان الذي يساوي السيّد مع العبد، القوي مع الضعيف، الغني مع الفقير، هذا المكان الذي يبيّن لنا وحشيّة التغرّب عن الله، عندما نصبح جميعنا مأكلا لدود الجوف، سنعرف حينها أننا نركض وراء سراب هذا العالم الماديّ. هذا، ما خبِرَه وعرِفَه الابن الضالّ فقال: أتوب وأرجع إلى أبي...ولمّا عاد إلى أبيه، ألبسه الحلّة البيضاء، وجعل خاتماً في إصبعه، وذبح له العِجلَ المثمّن. فما الحلّة البيضاء إلاّ نور السعادة الإلهيّة وما الخاتم إلاّ رمز سيادة البنوّة التي لا تزول، وما العجل المثمّن إلاّ عدم الجوع، فالخبز يصبح الفرح السماويّ.

فالحقيقة يا أحباء، ما ينقصنا هو العودة إلى الحضرة الإلهيّة، كما فعل الابن الضال، كي نتنعّم بالفرح الإلهي، كأبناء حقيقيّن لله، وهذا هو هدف التوبة، الحصول على الخلاص من لدن الله، ولا يحصل هذا بترداد الصلوات أو حفظها، بل بالعمل الدؤوب على ضبط شهواتنا، فكرياً وجسديّاً مقرنين كل أعمالِنا بالصوم والصلاة، فيتحقّق فعل التوبة فينا. وتصبح توبتُنا الطريق المؤدية بنا نحو الخلاص. وما الطريق للخلاص إلاّ تدمير الخطيئة، وتهشيم جوانح الأهواء. فكما يقول القديس يوحنا الذهبي الفم: "التوبة هي الدواء الذي يدمر الخطيئة. انها عطية سماوية".

"التوبة تفتح ابواب السماء تأخذ الانسان الى الفردوس تتجاوز الشيطان وأعماله".

لذا دعونا يا أحباء نسلك جميعا طريق التوبة هذا، دون ان نقول قد تأخرنا فكلّنا مدعوّون إلى التوبة وفي أي وقت. نعمة ربنا يسوع المسيح فَلْتحفَظْنا جميعا سالمين من حبائك الشرير، آمين.

Ο Κύκλος

2011-03-02T21:32:00.006+02:00

Είπε η πνοή στον πηλό της:

Έλα πιο κοντά να γίνουμε φως

κι αύριο μετά την βροχή,

μικρές ανεμώνες.

25.2.11

εικόνα:Ahmad Moualla

ببغاء مفيدة

2011-02-03T03:59:00.005+02:00

ريشُكَ الملوَّنْ

أبهى من ربيعْ

حركتكَ الرشيقة

نَسَمةٌ فوق بنفسجة

ترقص وتطربْ

خلف القضبانْ

قد..

ترضي سيّدَك..

-أو زوّارَ سيّدِك-

لكنّك

ببّغاء

سجين

القفص

لا تدري بذلك

لستَ تعرف الفضاء

لا ينتبه إلى حديدِك

إلا الرفيق بالحيوان

يقول شفوقا

إرحموا الببغاء

فهي مفيدة

تواسي السلطان

Μαρία -πράξεις ΙΙ, ΙΙΙ-

2010-11-21T15:32:00.005+02:00

-Πράξη ΙΙ-

Ιερό-δουλη

Ερωτό-δουλη

Ψυχή πάντα

Ελεύθερη.

Του Λόγου

ανάγγιχτο το σπήλαιο-

ασυλία ιερά

απ’ την ηδονή

μακριά-.

-Πράξη ΙΙΙ-

Με αργυρά τριάντα

απολυτρώνει εσέ.

Στον τάφο σαν σε πάρει

όλως σ’ανασταίνει

κι όταν στον κόσμο βγαίνεις

το «Μη μου άπτου»

βιώνεις.

-Εισόδια της Θεοτόκου 2010-

Ανατροπή إنقلاب

2010-11-21T14:06:00.003+02:00

فليكـن الإنسان مريضا

وليـراقـص المـوت

مَن قال إن العافية

حـقيـقـة

وعـوائـد الطـبـيعـة

قـيـاس؟

فـلـتـنـقلـب

كـلّـها

الآن!

Ας είναι άρρωστος ο άνθρωπος

Και με τον θάνατο να στήσει χορό

Ποιος είπε την υγεία

Αλήθεια

Της φύσης οι συνήθειες

Κανόνας;

Όλα

τώρα

ας ανατραπούν!

21-11-10

Μαρία

2010-11-21T12:53:00.005+02:00

- Πράξη Ι-

Πιστεύω

εις μιαν

γυναίκαν

Μαρίαν την Μαγδαληνή.

Ποιήτρια

ανδρών τε και θεών.

Με στήθη

θεών κατοικία και

πόδια ανδρογεννήτορα

-Εισόδια της θεοτόκου 2010-

Χάρτινο το φεγγαράκι وَرَقٌ ذا القمرُ الصغير

2010-11-09T22:14:00.010+02:00

Θα φέρει η θάλασσα πουλιά
κι άστρα χρυσά τ' αγέρι

να σου χαϊδεύουν τα μαλλιά

να σου φιλούν το χέρι.

Χάρτινο το φεγγαράκι
ψεύτικη ακρογιαλιά

αν με πίστευες λιγάκι

θα 'σαν όλα αληθινά.

Δίχως τη δική σου αγάπη
δύσκολα περνά ο καιρός.
Δίχως τη δική σου αγάπη

είναι ο κόσμος πιο μικρός.

Χάρτινο το φεγγαράκι
ψεύτικη ακρογιαλιά
αν με πίστευες λιγάκι

θα 'σαν όλα αληθινά.

سيأتي بالطيورِ البحر

والهواءُ بالنجماتِ الذهبيّة

حتّى تُداعبَ شَعرَك

ويدَك لتقبّلها.

وَرَقٌ ذا القمرُ الصغير

وهذا الشاطئُ وَهْم

لو صدّقتني قليلاً

لكانت كلّها حقيقة.

يَجري بغير حبّك

الوقتُ بطيئاً

يَصيرُ بغير حبّك

هذا العالم أصغر.

وَرَقٌ ذا القمرُ الصغير

وهذا الشاطئُ وَهْم

لو صدّقتني قليلاً

لكانت كلّها حقيقة.

شعر: نيكوس غاتسوس. تلحين: مانوس خاتزيذاكيس.

Η συμπαντική στιγμή της «ηττονίκης»

2010-09-09T01:13:00.005+03:00

Δραπέτευσα για πολλοστή φορά από το άχαρο διάβασμα ένεκα εξεταστικής, καταφεύγοντας στην φωλιά του Κροκ. Στου Νικόλα του Άσιμου για όσους δεν έτυχε να πέσουν στο βιβλίο του_ ή να πέσει εκείνο σ’ αυτούς. Κάποτε είχα διαβάσει στο βιβλίο Αναζητώντας τους Κροκανθρώπους ένα ποίημα_ το παραθέτω πιο κάτω_ όπου αναφέρεται ο Άσιμος στις «Συμπαντικές Στιγμές»! Λοιπόν σήμερα ένιωσα ότι συνάντησα μια «συμπαντική στιγμή», που διατύπωσαν και ο Άσιμος και ο Ελύτης.

«Είναι η στιγμή της ήττας σου, της πιο πικρής σου ήττας, αλλά και της νίκης σου, της πιο σπουδαίας νίκης» λέει ο Νικόλας. Και ο Ελύτης παλαιότερα είχε πει_ στο Μονόγραμμα_ «Νίκη νίκη όπου έχω νικηθεί». Κατ’ αρχάς θεωρώ αυτή τη στιγμή συμπαντική γιατί πιστεύω ότι ο Άσιμος δεν είχε υπ’ όψιν του τον στίχο του Ελύτη που προηγείται το κείμενο του Νικόλα. Τότε ο Άσιμος δεν είχε την πολυτέλεια να φάει πόσο μάλλον να αγοράσει ποιητικές συλλογές. Μα ούτε ιντερνέτ υπήρχε για να κατεβάσει το Μονόγραμμα με διάφορες απαγγελίες. Αυτή η στιγμή που ανακάλυψαν οι δυο ποιητές αποκτά πολύ μεγάλη σημασία γιατί ακριβώς αυτοί οι δυο δεν τους ενώνει φαινομενικά τίποτε. Ο Ελύτης έχει ταξιδέψει σ’ όλο τον κόσμο, γνώρισε την εκτίμηση της ελίτ της εκάστοτε χώρας, βραβεύτηκε με ένα διεθνές βραβείο (Νόμπελ), έφαγε με πλούσιους και έκανε διακοπές. Ο Άσιμος ήταν διωκόμενος από όλους, από την ακροδεξιά ως την ακροαριστερά και όσους κατατάσσονται στο μεταξύ, δεν είχε πολλές φορές πού την κεφαλήν κλείναι, και τα μόνα ταξίδια του ήταν από τα αστυνομικά τμήματα, και τα δικαστήρια μέχρι την ψυχιατρική κλινική και τανάπαλιν.

Αλλά αυτή μόνο η συμπαντική στιγμή αποδεικνύει ότι ένα νήμα συνδέει τα πάντα και τους πάντες μια ουσία διαπερνάει τα πάντα και τους πάντες. Ένα σημείο μηδέν, όπου αναφέρονται όλα και όλοι. Μπορεί να φαίνεται πως ο ένας είναι το αντίθετο του άλλου, αλλά στην πραγματικότητα όταν_ και άμα_ ακουμπήσει κάποιος αυτό το σημείο μηδέν βρίσκει ότι όλα μπορεί να φαίνονται διαφορετικά αλλά βαθιά μέσα στο είναι απορρίπτονται οι αντιθέσεις. Περιττεύει γι’ αυτό να αναλύσω τις συγκεκριμένες διατυπώσεις των δυο ποιητών. Αρκεί το ρίγος που διαπερνά όποιος τα διαβάζει..

Στο δεύτερο μανιφέστο του σουρρεαλισμού (1929) αναφέρεται ότι «τα πάντα τείνουν να μας πείσουν ότι πραγματικά υπάρχει ένα ορισμένο σημείο του μυαλού στο οποίο ζωή και θάνατος, πραγματικό και φανταστικό, παρελθόν και μέλλον […] παύουν να εκλαμβάνονται ως αντιφατικά. Τώρα όσο και αν ψάξει κανένας ποτέ δεν θα βρει στις δραστηριότητες των σουρρεαλιστών άλλη κινούσα δύναμη εκτός από την ελπίδα να βρουν και να προσδιορίσουν το σημείο τούτο».

Για αυτό το σημείο μιλάνε ο Ελύτης και ο Άσιμος στις παραπάνω συμπαντικές στιγμές που κατάφεραν να αιχμαλωτίσουν για πάντα με χαρτί και μελάνι. Και για αυτό το σημείο υπήρξαν με το βίο τους η απόδειξη. Ίσως γι’ αυτό και οι δυο άφησαν ως σήμερα το στίγμα τους.

Θέλεις να πατάς σταθερά

Σ’ αρέσουν οι ρηχές θάλασσες

Σ’ αρέσει να γυρνάς τον κόσμο

Αλλά πάντα στα ρηχά

Εμένα μ’ αρέσουν οι βαθειές θάλασσες

Κι ας μην γυρνώ τον κόσμο

Κι ας με νομίζεις κολημένο

στο ίδιο αυτό σημείο.

Δεν υπάρχει σύμπαν

Υπάρχουν μόνο στιγμές

Συμπαντικές στιγμές

Αν φτάσεις στην ακινησία

Μπορείς παντού να ταξιδέψεις

Γι’ αυτό το ξέχασες που σούλεγα

μωρό μου κείνο το πρωινό

δίπλα στη σκάλα. Πως η ζωή

κι ο θάνατος δεν είναι θέμα περιβάλλοντος.

Είναι θέμα αντοχής στην ίδια γραμμή πλεύσης.

Εγώ δεν χρειάζομαι τον κόσμο

Κακώς έχεις νομίσει

Για μένα δεν υπάρχει κόσμος

Χρειάζομαι απλά να δημιουργήσω κόσμους.

Αβραάμ και Οδυσσέας: δυο πορείες ζωής

2010-08-28T17:08:00.009+03:00

Διαβάζω_ λέμε τώρα_ αυτές τις μέρες για να ξαναδώσω το μάθημα Αρχαϊκό Έπος: Όμηρος, και μελετώντας την Οδύσσεια σκέφτηκα κάποιες ιδέες σχετικά με την βιβλική μυθολογία συγκεκριμμένα τον Αβραάμ. Πριν παραθέσω συνοπτικά τους πρώτους προβληματισμούς μου, πρέπει να πω ότι προσωπικά, και ως τώρα, δεν έχω πειστεί ότι η Παλαιά Διαθήκη μέχρι τα χρόνια της βασιλείας τουλάχιστον αναφέρεται εξ ολοκλήρου σε ιστορικά γεγονότα. Ίσως μετά να αλλάξω γνώμη.

Ο Cyrus Gordon μελέτησε τις σχέσεις Παλαιάς Διαθήκης και Ομήρου. Οι απόψεις του είναι συγκλονιστικές κατά την γνώμη μου. Από αυτόν παίρνω λοιπόν την ιδέα να συγκρίνω τους δυο κόσμους της Παλαιάς Διαθήκης και του Ομήρου, περιορίζοντας τους πρώτους προβληματισμούς σε δυο προσωπικότητες που άφησαν το στίγμα τους πέραν των κειμένων που τους αναφέρουν και πέραν των λαών που τους θαύμαζαν στην αρχή. Ο Αβραάμ και ο Οδυσσέας δεν ανήκουν μόνο στους Έλληνες και στους Εβραίους (ως φυλή ακόμα) αλλά στον παγκόσμιο πια πολιτισμό. Αλλά πιο πολύ η πορεία ζωής του καθένα τους μπορεί να αποτελέσει και προσωπική πορεία στον κάθε άνθρωπο.
Ο Αβραάμ ξεκίνησε από την πόλη Ουρ της Χαλδαίας και πήγε με τον πατέρα του στο Χαρράν. Εκεί παρεμβαίνει ένα όν στην αφήγηση. Θα λέγεται Θεός. Αυτός λοιπόν ο Θεός του ζητά να εγκαταλείπει το Χαρράν και να πάει στη χώρα Χαναάν. Του υπόσχεται μετά ότι θα δώσει τη γη Χαναάν σ' αυτόν και στους απογόνους του. Ο Αβραάμ λοιπόν φεύγει από την πατρική του γη, κατασκηνώνει σε μια δεύτερη, που τελικά αφήνει για να καταλήξει σε μια τρίτη. Εκεί θα πεθάνει. Στην πατρική γη δεν γυρνά ποτέ.(Γένεσις κεφ: 12, 17, 23, 25).
Ο Οδυσσέας έφυγε από την Ιθάκη για να πολεμήσει με τους υπόλοιπους Έλληνες στην Τροία. Και στο τέλος του πολέμου, γυρνά από εκεί που ξεκίνησε. Κατά σύμπτωση στο έπος συναντάμε επίσης μια θεϊκή μορφή να παρέμβει στην ζωή του Οδυσσέα. Πρόκειται για την Θεά Αθηνά. Μόνο που εδώ οι παρεμβάσεις της σκοπό έχουν να βοηθήσουν τον Οδυσσέα να φτάσει στον τόπο του. Η Αθηνά δεν αλλάζει τα σχέδια του Οδυσσέα, αλλά τον προστατεύει από τα εμπόδια που μπορεί να θέτουν το σχέδιο της επιστροφής του σε άλλη γραμμή.
Το θέμα μου λοιπόν κοιτάζοντας _και γράφοντας_ στα γρήγορα την μακροδιηγήση των δυο κειμένων, είναι να αποδείξω ότι υπάρχουν δυο μεγάλες πολιτισμικές διαφορές_ παρά τα πολλά κοινά_ μεταξύ του βιβλικού κόσμου και του αρχαίου ελληνικού. Οι διαφορετικές πορείες των δυο πρωταγωνιστών δεν μοιάζουν μεταξύ του η μια είναι ευθύγραμμη και η άλλη κυκλική. Η μια μένει ανοικτή για πάντα, για το αβέβαιο και η άλλη κλείνει_ μετά από πολλές αβεβαιότητες_ σε ένα ασφαλές τέλος.
Εννοείται ότι η ευθύγραμμή πορεία του Αβραάμ δέχτηκε διάφορες εξελίξεις και προσθέσεις σε αντίθεση με εκείνη του Οδυσσέα. Ο Αβραάμ χάραξε μια πορεία από την οποία απομακρύνθηκαν οι απόγονοί του. Μετά από πολλές ταλαιπωρίες αυτοί την ξαναβρήκαν την γη του πατριάρχη τους, και την μετέτρεψαν σε μια Ιθάκη. Ήρθε όμως άλλος απόγονος του Αβραάμ και είπε πάλι αφήστε πατέρα και μάνα και ακολουθήστε με. Η γή της επαγγελίας έγινε πάλι ένας δρόμος ανοιχτός στα έσχατα. Και αυτός ο Θεός απόγονος του Αβραάμ λέει η γη της επαγγελίας είναι η βασιλεία των ουρανών, η οποία εντέλει βρίσκεται μέσα μας..
Ίσως επανέλθω να διατυπώσω καλύτερα αυτές τις πρώτες σκόρπιες σκέψεις.

Οι πίνακες της ΑΡΙΣΤΕΑΣ ΡΕΛΛΟΥ

Στο σουπερμάρκετ της ζωής

2010-08-14T21:10:00.005+03:00

Στο σουπερμάρκετ της ζωής

ο απένταρος τι να πάρει;

Μπαίνει χωρίς καλάθι

δεν ξέρει πως να βγει

προϊόντα επί προϊόντων

κρέμες και αρώματα

ζάχαρη χωρίς θερμίδες

και DUO με φτερά*

μάσκες και προσωπεία

θέατρο –κωμωδία.

* ύστερα από διαμαρτυρία αντισεξιστικών αναγνωστριών, απεφάσισα να διαθέσω και εναλλακτικό στίχο, τον εξής: "και Allways με ραβδώσεις".

Πάτρα, 14/8/10

Ποίημα #2

2010-08-10T03:06:00.004+03:00

Φιλίες παραμύθια

Μ’έρωτες μπερδεμένους

Και στης αυτοκτονίας το γκρεμό

Πρώτη η ελπίδα..

Φιλίες της στιγμής

Και στιγμιαίος καφές

Για ροζ κουβέντες

Σε άχρωμες ημέρες..

Κοινόβιο ο κόσμος

Όλο κελιά_

Ζήτω η μοναξιά_

Με λίγο φως

Από κεριά..

Πάτρα, 10-8-10

معرض بانوراما قطّينة السياحيّ الثاني

2010-08-10T01:53:00.009+03:00

حبّ الصديق معتصم تقلا لبلدته قطّينة لم يعد خافياً وتفانيه في خدمتها لا يستطيع التنكّر له أيّ حاسد. فللسنة الثانية على التوالي ينظّم معرضاً يعرض فيه غنى قطّينة التاريخيّ والحضاريّ. ويساهم بنشر ما تعب في تجميعه وتوثيقه من تراث ومعالم يضعها على مرأى أهل البلدة من الناشئة وزوّارها الكثر. الأمر الذي لفتني في معرض بانوراما قطّينة السياحيّ الثاني هو تكريم بعض الشخصيّات المجلّيّة في مجالات العلم والفنّ من أبناء قطّينة، وخصوصاً فئة الطلاب، وهذا إن دلّ على شيء فعلى حرص الراعين والمنظّمين على الاهتمام بكلّ فئات المجتمع المحلّيّ. أتمنّى لمعتصم التوفيق في معرضه هذا ودوام النشاط.
1

في ما يلي لمحة موجزة عن المعرض كما صدر عن المنظّمين:

الغاية من إقامة المعرض:

تنشيط الجانب السياحي في محافظة حمص، وفي منطقة قطّينة خاصّة ،هذه المنطقة التي أصبحت مقصداً لكلِّ الزائرين و السياح. بسبب وجود أجمل بحيرات سورية فيها، و توفر المطاعم و المتنزهات السياحيّة قرب شوا طيها.

كذلك، إظهار التراث الشعبي لها، والّذي يعكس تراث مدينة حمص كاملةً، خاصّةً وأنّها حافظَت عليهِ على مرِّ العصور، كونها كانت مهداً له وشهدت أهمّ الحضارات القديمة، على عاصيها كالحثيّة والفرعونيّة.

مُحتوى المعرض:

يتكوّن المعرض مما يلي:

1- عرض فيديو_ مشاهد مصوّرة منذ أكثر من 28 سنة، تنقل جانباً من جوانب الحياة اليومية لتلك الفترة_ يُحقّق ذلك بواسطة جهاز إسقاط، والمدّة 20دقيقة.

2- عرض بانورامي صور، في الحديقة الطبيعيّة، قياس 50× 70، موزّعة وفق تصميمٍ معيّن. عدد اللوحات 60.

3- عرض مجموعة أعمال تصويرية، من فن التصوير الضوئي، بقياس 30× 40. عدد اللوحات 80.

4- عرض مجموعة من الألبسة التراثية الشعبية، والأدوات التراثية.

5- عرض مجموعة من المنحوتات الخشبية.

المادة المعروضة:

صور تراثيّة، للبحيرة، لبعض الأبنية القديمة المتبقّية، بعض الأعمال التراثيّة، اللّباس والزّي الشعبي. صور من فن التصوير الضوئي، ومجموعة من المنحوتات، لمجموعة من الفنانين المشاركين في المعرض.

مخطط الافتتاح:

1_ يبدأ الافتتاح بكلمة افتتاحية، تضمّن الترحيب بكل الفعاليّات المشاركة، وشرح سبب إقامة مثل هذا المعرض ، ودوره في تشيط الجانب السياحي في المنطقة ككل، وحتىّ على صعيد المحافظة. مدّة الكلمة 4 دقائق.

2_ كلمة عن أهميّة التراث الشعبي في صناعة السياحة، مدنها 6دقائق.

3_ عرض فيديو عن الحياة الريفية، في منطقة قطينة، مدّته 20 دقيقة.

4_ تكريم بعض الشخصيات لدورِهم في رفع سوية المجتمع العربي السوري_ توزيع شهادات تقدير، موقعة من المحافظة وإدارة غرفة السياحة للمنطقة الوسطى وإدارة المعرض_، مثل:

1- المتفوقون في الشهادتين الإعدادية والثانوية للعام الدراسي 2010.

2- أقدم معلم ومعلمة، من أبناء قطينة.

3- أكبر معمر في قطينة، والذي تجاوز عامه الرابعة بعد المئة.

4- مجموعة من فناني التصوير الضوئي، الرسم والنحت.

5- الدكتور سامي الطرشة_ الأستاذ في جامعة البعث_ كشخصية علمية وحزبية لامعة من أبناء المنطقة، ولدوره الريادي تجاه قريته.

6- أمير الشعراء حسن البعيتي.

مكان المعرض:

حمص_ قطّينة_ صالة ومنتزه ضوء القمر السّياحي.

الزّمان:

الاثنين/9/ 8/ 2010. الساعة السابعة مساءً, وحتى /11/ 8/ 2010.

سبب اختيار المكان:

وجود الحديقة إلى جانب الصالة المغلقة، وجمالها المستفاد منهُ في طريقةِ عرضِ اللوحاتِ التراثيّة. وهذا ما يعطي المعرض فرادتَهُ في طريقة العرض، ويميّزه عن غيره من المعارض السابقة التي أقيمت في سوريا. حيث يكون أوّل معرض يقام بهذا الأسلوب في سوريا.

Ως γέλοιον ώ θεοί: Η θέση της ειρήνης στην θεματολογία των Αχαρνών

2010-06-20T03:08:00.002+03:00

Διαβάζοντας για την εξεταστική στο μάθημα του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος: Αριστοφάνη, αντίκρισα διαφορετικές απόψεις περί ειρήνης του Αριστοφάνη στην κωμωδία Αχαρνείς. Σχεδόν πάντα οι απόψεις διίστανται, στο χώρο της φιλολογίας. Το ζήτημα είναι περίπλοκο και δεν μπορώ με ένα σύντομο κείμενο βασισμένο στην μισητή για μένα ενδοκειμενική και μόνο ανάλυση να εκφράσω ολοκληρωμένη άποψη, εκμεταλλεύομαι όμως την προσωπική χροιά του ιστολόγειν για να εκθέσω πιο πολύ τους προβληματισμούς μου που με οδήγησαν να μην ικανοποιηθώ με καμία από τις προτεινόμενες στα ανά χείρας_ μου_ εγχειρίδια (Χρηστίδη, Lesky. Newiger και Gomme στο Θάλεια εκδ. ΣΜΙΛΗ), και να προτείνω μια άλλη ανάγνωση, εμπνευσμένη από κάποιες πλευρές των προηγούμενων προσεγγίσεων.

Ο Αριστοφάνης είναι φιλειρηνικός. Έτσι απλά και χωρίς προϋποθέσεις; Γιατί; Διότι οι «πρωταγωνιστές» του είναι και αυτοί στα τρια έργα που «διαπραγματεύονται» την ειρήνη, είναι και αυτοί φιλειρηνικοί. Η ερώτηση που τίθεται εδώ είναι αν ο Αριστοφάνης ταυτίζεται με τους πρωταγωνιστές του ή όχι; Στους Αχαρνείς, όπου περιορίζομαι, ο Δικαιόπολις μιλά εξ ονόματος του Αριστοφάνη; Επίσης είναι ο Δικαιόπολις ένας σοβαρός τύπος σαν τον Αριστοφάνη ή ένας πονηρός που μεταμφιέζεται την ταλαιπωρία και ξεγελά τους πάντες για να κάνει το θέλημά του στο τέλος; Επειδή δεν ξέρουμε από κάποια έγκυρη βιογραφία τις απόψεις του Αριστοφάνη, ανατρέχω λοιπόν στην παράβαση στους Αχαρνείς για να δω αν υπάρχει κάποια τοποθέτηση του ποιητή και δραματουργού_ όπως επισημαίνει ο Gromme σ. 128_ και αν αυτή είναι διαφορετική από εκείνη του Δικαιόπολη στο υπόλοιπο έργο. Μια που ανέφερα όμως την λέξη δραματουργός, οφείλω να τονίσω ότι έχει διαφορετική προοπτική η δραματουργία από την ποίηση.

Εννοώ ότι ο ποιητής τοποθετείται τρόπον τινα μονολογώντας και ας έχει το ποίημά του 50 φωνές. Ενώ ο δραματουργός φτιάχνει μια πλοκή με θέσεις και αντιθέσεις όπου μπορεί να αποστασιοποιηθεί τελείως, λίγο ή και καθόλου, και να μιλήσει δια στόματος πολλών και όχι αναγκαστικά ενός χαρακτήρα. Ο Αριστοφάνης ανήκει στην δεύτερη κατηγορία μόνο που στην εποχή του η ποίηση ήταν δραματική και όχι όπως την καταλαβαίνουμε σήμερα. Επιστρέφω λοιπόν στην παράβαση, όπου στους στίχους 647- 655 βλέπουμε ότι ο Βασιλιάς των Περσών ρωτάει την σπαρτιατική πρεσβεία με ποιους είναι ο Αριστοφάνης_ μέσω των ελεγκτικών λόγων (στ. 649)_ και ποιους συμβουλεύει (στ. 651). Άρα ο Αριστοφάνης ο ίδιος έχει πάρει κάποια θέση, και παρακάτω φαίνεται ξεκάθαρα ότι είναι υπέρ των Αθηναίων, και τους προτρέπει να μην δεχτούν την ειρήνη των Σπαρτιατών παραχωρώντας τους και την Αίγινα (στ. 652-655). Το ύφος μιας παράβασης είναι σοβαρό και καθόλου κωμικό, άρα η τοποθέτηση του Αριστοφάνη δεν είναι σε καμία περίπτωση μια «παράσταση» ενός θεατρίνου αλλά ένας γνήσιος λόγος του πραγματικού Αριστοφάνη. Προς το παρόν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο Αριστοφάνης δεν είναι φιλειρηνικός σε στυλ χίπη όπως είναι το Β’ ημιχόριο (στ. 988- 999) που επιθυμεί να κάνει έρωτα και όχι πόλεμο.

Επίσης σημαντικό για την ανίχνευση της άποψης του Αριστοφάνη για την ειρήνη να ρίξουμε ματιά στην επιρρηματική συζυγία κυρίως στους στίχους 676- 718. Εκεί όλοι οι χαρακτηρισμοί που περιγράφουν τους γέροντες_ εν προκειμένω και τους Αχαρνείς_ δηλώνουν σεβασμό στις νίκες τους στον πόλεμο (στ. 697- 699). Μην ξεχάσουμε ότι το παράπονο των γερόντων παρατίθεται σε ένα μονόλογο σε μια πράξη υπεράσπισης του δίκιου τους από τον Αριστοφάνη. Αυτό το πράγμα με οδηγεί να συμπεράνω ότι κατ’ ουσίαν ο Αριστοφάνης δεν είναι γενικώς ενάντια στους Αχαρνείς, ούτε επίσης ενάντια στον πόλεμο γενικώς. Αλλά σέβεται τους αγώνες των γερόντων κατά τους πολέμους και υπερασπίζεται το αίτημά τους για καλύτερη μεταχείρηση στα δικαστήρια ως φόρο σεβασμού σ’ εκείνους τους αγώνες.

Ο Δικαιόπολις εκθέτει σε όλο το μήκος της κωμωδίας την άποψή του με λόγο και πράξη. Θα ανατρέξουμε λοιπόν τα κύρια σημεία που φανερώνεται αυτή η άποψη για να την συγκρίνουμε με εκείνη του Αριστοφάνη. Ο Δικαιόπολις στην αρχή του έργου εκφράζει έντονα την απογοήτευσή του από την εκκλησία του Δήμου η οποία δεν μεριμνάει καθόλου για την ειρήνη (στ. 27). Αυτή η απογοήτευση όμως δεν είναι για την χαμένη ειρήνη ως ιδεώδες αλλά περιορίζεται στην τύχη της πόλης- πολιτείας, στο συμφέρον δηλαδή της πόλης- πολιτείας που κερδίζει περισσότερα με την ειρήνη. Όμως πριν συνεχίσουμε με τον Δικαιόπολη πρέπει εδώ να θυμηθούμε τα λόγια του Αριστοφάνη στην παράβαση από τα οποία καταλαβαίνει κανείς ότι η Αθήνα ήταν σε πλεονεκτική θέση στον πόλεμο ώστε να ζητήσει η Σπάρτη ειρήνη (στ. 651- 652). Αυτή η λεπτομέρεια αλλάζει την προοπτική από την οποία πρέπει κανείς να δει τον Δικαιόπολη και τον πόθο του για την ειρήνη. Ο Δικαιόπολις αδιαφορεί για την νικηφόρα έκβαση του πολέμου για την Αθήνα μέσω της οποίας μπορεί να καλυτερέψει την θέση της μεταξύ των λοιπών ελληνικών πόλεων. Κοιτάζει πώς να επιστρέψει στο χωριό του και στην καθημερινότητά του. Ίσως κανείς να μην μπορεί να το προσέξει αυτό από την αρχή του έργου κυρίως επειδή εμείς διαβάζουμε το έργο έξω από την ψυχολογική κατάσταση που επιβάλλει ο πόλεμος στους Αθηναίους ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα που τους φέρνει. Όμως η πρόοδος του έργου μας προβληματίζει όλο και πιο πολύ. Στην εξέλιξη της κωμωδίας ο στ. 529 είναι κομβικός. Ο Δικαιόπολοις αναφέρεται στον πελοποννησιακό πόλεμο ως πανελλαδική συμφορά, πράγμα που βάζει υποψίες για την φιλενωτική στάση του Αριστοφάνη. Αυτή η στάση αν δεν αντικαθιστά τον άξονα «ειρήνη» τουλάχιστον τον τοποθετεί στην υπηρεσία ενός σημαντικότερου σκοπού, εκείνου της ένωσης όλων των Ελλήνων. Τα ακόλουθα επεισόδια δεν προσθέτουν κάτι για το θέμα μας μέχρι να φτάσουμε στο επεισόδιο εκείνο όπου η κουμπάρα μεταφέρει το αίτημα της νύφης «όπως αν οικουρή το πέος του νυμφίου» (στ. 1060). Θαρρώ πως αυτό το επεισόδιο δηλώνει την κατάντια της ειρήνης, τον χλευασμό της. Χώρια το ότι η συμπεριφορά του Δικαιόπολη απέναντι στον γαμπρό της ίδιας νύφης, όπως και στον γεωργό, επίσης εκφράζει ούτε λίγο ούτε πολύ την διακωμώδηση της ειρήνης και την αντίληψη που έχει γι’ αυτήν και ο Δικαιόπολις και αυτοί που τον πλησίασαν. Είναι αξιοπρόσεκτη η συμπεριφορά του Δικαιόπολη ο οποίος τελικά έδειξε ότι δεν νοιάζεται για κανένα ούτε ονειρευόταν μιαν ειρήνη επ’ αορίστου, αλλά ήθελε μια βολική μια εξυπηρετική γι’ αυτόν κατάσταση. Όλοι οι υπόλοιποι βολεύτηκαν μέσω του πολέμου (στ. 595- 606) και μένει στον Δικαιόπολη εφ’ όσον δεν έχει τύχη να τακτοποιηθεί και αυτός μέσω του πολέμου καθώς μόνο κάποιοι σαν τον Λάμαχο, και τον γιο της Κοισύρας ευνοούνται (στ. 614), του μένει λοιπόν να συνάψει προσωπική ειρήνη, αδιαφορόντας για την τύχη του συνόλου.

Ο Αριστοφάνης κατ’ εμέ δεν διστάζει να διακωμωδήσει και την ειρήνη και τον πόλεμο, γιατί και η πρώτη και ο δεύτερος γίνονται με προσωπικό κριτήριο, με γνώμονα την ιδιοτέλεια, κάνοντας με τέλειο τρόπο την δουλειά του ως δημιουργός κωμωδιογράφος. Ο Αριστοφάνης αν προσθέσουμε όλα τα στοιχεία που αναφέραμε σε μια σύνθεση, φαίνεται να είναι υπέρ της απομάκρυνσης του πολέμου από όλους τους Έλληνες, και χωρίς να ταυτιστεί με τις απόψεις και πράξεις του Δικαιόπολη αναφέρει ότι αυτός θα πείσει τον κόσμο να επιδιώξει την ειρήνη (στ. 626) η οποία είναι προτιμότερη του πολέμου και η επένδυση στην ειρήνη είναι πιο συμφέρουσα (στ. 971- 999). Άρα ο Αριστοφάνης είναι γενικώς υπέρ της ειρήνης αλλά μιας δίκαιας ειρήνης που να μην την πληρώνουν κάποιοι άδικα, όπως ο ίδιος αν πάρουν οι Σπαρτιάτες την Αίγινα (στ. 652- 655). Σ’ αυτό το πλαίσιο αποκτά μεγάλη σημασία η επιλογή των Αχαρνών, οι οποίοι πολέμησαν τους Πέρσες και νίκησαν μην υποταγόμενοι μέσω κάποιας «ειρήνης», και οι οποίοι επίσης πολέμισαν για το δίκαιο τους και όχι για κάποια άλλα συμφέροντα όπως και σ’ αυτό το έργο (στ. 607- 619). Έτσι γίνονται οι Αχαρνείς οι ηθικοί νικητές στο έργο, ή με άλλα λόγια «νικητές σκιάς» με βάση των οποίων αναμετριέται ο πολεμοχαρής Λάμαχος και ο φιλειρηνικός Δικαιόπολις την άποψη του οποίου παραδέχονται χωρίς να εμποδίσουν τον Λάμαχο από το να συνεχίσει τον πόλεμο.

Ιλαρίων Καπούτσι: ένας αγωνιστής Ιεράρχης

2010-06-02T15:32:00.007+03:00

Στους δύσκολους καιρούς γεννιούνται δυνατοί άνδρες που αφήνουν το δικό τους στίγμα. Ένα στίγμα που ταράζει το βόλεμα του ηθικισμού μας. Τέτοιος άνδρας είναι και ο τιτουλάριος αρχιεπίσκοπος Καισαρίας των Ελληνόρυθμων κ. Ιλαρίων Καπούτσι. Αυτή τη στιγμή που γράφονται οι λίγες γραμμές ο κ. Ιλαρίων κρατείται από τους Σιωνιστές γιατί συμμετείχε στο «Στόλο της Ελευθερίας».

Για τους χριστιανούς της Εγγύς Ανατολής ο αρχιεπίσκοπος Ιλαρίων είναι πρότυπο αγωνιστή και αραβιστή, ο οποίος παρά την προχωρημένη ηλικία του- 88 χρονών- δεν εγκαταλείπει τον πολιτικό αγώνα, ως πράξη θεολογίας. Γεννημένος στη Συρία το 1922, χειροτονείται ιερέας στις 20 Ιουλίου 1947. Η ιστορία του όμως ξεδιπλώνεται δημόσια από το 1965 όποτε και έγινε μητροπολίτης Καισαρίας της Παλαιστίνης, μιας χώρας που τελεί υπό κατοχή και κατάληψη. Υποστηρίζει το παλαιστινιακό δίκιο βάζοντας την ζωή του στο απρόοπτο- ως απεδείχθη- κίνδυνο των σιωνιστών. Η δράση του κορυφώθηκε το 1974 όπου πιάστηκε να μεταφέρει όπλα στην PLO με το δικό του αμάξι από το Λίβανο. Καταδικάζεται τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου από στρατιωτικό δικαστήριο σε 12 χρονη φυλάκιση. Λόγω όμως της παρέμβασης του Βατικανού αποφυλακίζεται και εξορίζεται στην Ρώμη όπου ζούσε μέχρι σήμερα.

Μια νέα φάση του αγώνα του ξεκινάει. Παγκοσμίως μιλάει και περιγράφει το σύγχρονο μαρτύριο της Παλαιστίνης, παρουσιάζοντας επίσης ένα φωτεινό παράδειγμα συνεργασίας χριστιανών και μουσουλμάνων για την επικράτηση της δικαιωσύνη στους Αγίους Τόπους.

Ύστερα από τριάντα περίπου χρόνια συναντάμε τον αγωνιστή αρχιεπίσκοπο σε μια άλλη μορφή αγώνα. Ο αρχιεπίσκοπος Ιλαρίων νοσταλγώντας την επαρχία του από την οποία απομακρύνθηκε, και επιθυμώντας όταν έλθει η ιερότατη ώρα να πεθαίνει και να ταφεί στο αγιοτοπικό Παλαιστινιακό χώμα, αποφασίζει να επιστρέψει, πάνω στα κύματα να γυρίσει. Αποφάσισε να ταξιδέψει δια θαλάσσης με το στόλο που πήγαινε να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας, πέρυσι το 2009. Δεν τα καταφέρνει ο στόλος, συνεπώς ούτε ο αρχιεπίσκοπος. Όμως δεν το βάζει κάτω, και προσπαθεί πάλι στα 88 του χρόνια να ταξιδέψει στην Παλαιστίνη με το «Στόλο της Ελευθερίας». Στην διάρκεια του ταξιδιού δηλώνει σε τηλεφωνική συνέντευξη με την Al Jazeera ότι η χαρά του δεν περιγράφεται επειδή πραγματοποιεί το πολυπόθητο όνειρό του να επιστρέψει στην Παλαιστίνη. Πετυγχαίνει αυτή την φορά και επιστρέφει μεν στην Παλαιστίνη, από κει που έφυγε πριν τριάντα δυο χρόνια.. αλλά στην φυλακή!

Ο αρχιεπίσκοπος Ιλαρίων δεν παρατάει τον αγώνα για το δίκιο της Παλαιστίνης ούτε για την επιθυμία του να επιστρέψει στην επαρχία όπου εκλέχτηκε «εις τύπον και τόπον Χριστού». Δίνοντας μ’ αυτό τον τρόπο ένα λαμπρό παράδειγμα δράσης, αγώνα, και συμβίωσης με τον όποιο αλλόθρησκο συμπολίτη.

* Κεντρική φωτό από το ιστολόγιο Σίβυλλα

Και όμως συνεχίζεται ο Αγών

2010-05-31T13:20:00.008+03:00

Για μια ακόμη φορά το σιωνιστικό ψευδοκράτος βγαίνει χωρίς να μασκαριστεί και δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο στην παγκόσμια κοινή γνώμη.

Ένα κατοχικό καθεστώς που εξοντώνει τους γηγενείς, προσπαθεί απεγνωσμένα να επιβάλλει και τους νόμους του σε όλους. Ευτυχώς όμως η ανθρωπιά ακόμα αφθονεί και πολλοί είναι οι υποστηρικτές του Παλαιστινιακού Λαού και του Δίκιου του. Δυστυχώς όμως ο αγώνας κοστίζει πολύτιμο αίμα. Δυστυχώς όχι αραβικό διότι οι άραβες_ τρομάρα μας_ πουληθήκαμε.
Τα ανδρείκελα των Αράβων συσκέπτονται επιγόντως.. αύριο για να πουν τα γνωστό τους: "θέλουμε ειρήνη" αντί να κυρήξουν πόλεμο: στρατιωτικό, διπλωματικό, επικοινωνιολογικό, οικονομικό, ό,τι να ναι αλλά ΠΟΛΕΜΟ!
Η όλη προσπάθεια των πεσούντων και των συντρόφων τους είναι ιδιωτική, δηλαδή καμία χώρα είτε αραβική είτε άλλη δεν τους έχει βοηθήσει_ τουναντίον. Και παρά την απειλή του ψευδοκράτους ότι θα επιτεθεί στα καράβια δεν ανταπάντησε καμία διπλωματική πλευρά_ τουλάχιστον απ' όσα ξέρω.
Η ντροπή της διπλωματίας είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έκανε ουσιαστική κίνηση καμία Ευρωπαϊκή χώρα_ πλην της Τουρκίας_ παρά το γεγονός ότι επιτέθηκε το ψευδοκράτος σε βουλευτές τους.
Το Βατικανό επίσης οφείλει να μιλήσει καθώς έχει λάβει μέρος σ' αυτή την δράση ο εξώριστος επίσκοπος Καισαρείας των ουνιτών_ και δεν είναι η πρώτη φορά παρά την προχωρημένη ηλικία του (88 χρονών).

Όλα αυτά αποδεικνύουν το αυτονόητο: η πολιτική πρέπει να περάσει στα χέρια των λαών και όχι των πολιτικών. Εκεί είναι η ελπίδα του Παλαιστιναικού Λαού_ και όλων των αδικημένων_ για Ελευθερία και αφάνιση όλων των ρατσιτικών καθεστώτων.

Αγγελική Σιγούρου: χορεύοντας με τα γράμματα

2010-05-24T14:30:00.005+03:00

Από τις ωραιότερες στιγμές είναι να πάει κάποιος να δει το ταχυδρομείο και να βρει αντί για λογαριασμούς ΔΕΗ, ΟΤΕ, κλπ, ένα βιβλίο. Πόσο δε μάλλον όταν είναι και ποιητική συλλογή μιας αγαπητής ποιήτριας. Μ’ αυτή την χαρά παρέλαβα την νέα συλλογή της Αγγελικής Σιγούρου με τίτλο Χιόνι-Χιόνι (Νεφέλη 2010). Η συλλογή είναι δεύτερη στη συγγραφική δημιουργία της Αγγελικής μετά από την συλλογή Αράς (εκδ. Ηλέκτρα 2008). Αλλά προηγείται από πολλές δημοσιευμένες μεταφράσεις ποιητικών και πεζών έργων από τα αραβικά και τα γαλλικά.

Η συλλογή αποτελείται από 8 ενότητες, που αν και ανεξάρτητες μεταξύ τους συνδέονται με ένα εσωτερικό νήμα, και άλλα κοινά χαρακτηριστικά: υφολογικά και σημειολογικά. Μέσα σ’ αυτές τις ενότητες χορεύει η Αγγελική παθιάρικα έως.. ακινησίας, ταξιδεύοντας σε αντιθέσεις (Κίνηση-ύπνος, Κίνηση-θάνατος) και σμίγοντας τα έτερα σε Ένα (Νορριάς, ΕιρηνΑτλαντικός).

Σε όλη την συλλογή εκτυλίσσεται ένα χοροθέατρο, γεμάτο δράση (σπρώχνοντας το πάτωμα με το αριστερό πέλμα/ βουλιάζω ή εκτινάσσομαι δεν έχει σημασία, σ. 9), αποδομιτικούς συμβολισμούς (η διάρρηξη κάθε σημαινόμενου/ η περιφρόνηση κάθε θέλγητρου του σημαίνοντος, σ. 23), υπαρξιακούς στοχασμούς (όταν σου έλεγα ότι κι εγώ είμαι σαν τους άλλους, σ. 19), δημιουργημένες μυθολογίες (ο Κάθαλο και ο Πατάντιν, σ. 46), και «παγκοσμιοσύνη» (δεν είμαι μόνος σώμα γελάστηκες έχω παρέα όλον τον κόσμο, σ. 10, Κι οι θάλασσες ανόητα ονοματίζονται/ […] Αφού όλο το νερό ένα είναι, σ. 79).

Η ποιητική φωνή της Αγγελικής δεν περιορίζεται σ’ ένα ποιητικό σχήμα, αλλά πειραματίζεται πολλά. Μια ματιά στη συλλογή αρκεί για να καταλάβει ο αναγνώστης ότι έχει να συναντήσει μέσα μια πολυφωνική σύνθεση, όπου εναλλάσσονται οι ρόλοι/ φωνές, από μονολόγους σε διαλόγους, και από μελωδικότητα σε πεζή αφήγηση (μου θυμίζει την Αμοργό, και ποιήματα του Άδονι), και από μικρογράμματα ποιήματα σε μεγαλογράμματα, και άλλα σχήματα που δείχνουν την μεγάλη συνθετική ικανότητα της νέας ποιήτριας, και την άρτια κυριαρχία της γλώσσας.

Επίσης θεωρώ αξιοθαύμαστο το σχήμα του πρώτου ποιήματος της ενότητας Νουρμανία. Όπου τα δυο ημιστίχια_ νοηματικά εδώ και όχι μετρικά_ χωρίζονται με ένα ευδιάκριτο κενό. Αυτό το σχήμα διακρίνει την κλασική _κυρίως_ αραβική ποίηση, την οποία γνωρίζει η Αγγελική. Το σχήμα τούτο υιοθέτησε ο Καβάφης (π.χ. Εν Τω Μηνί Αθύρ) αλλά χωρίς περαιτέρω επεξεργασία. Εδώ η Αγγελική όμως το αποδομεί και το μεταχειρίζεται όπως τις συμφέρει υποτάσσοντάς το στις ανάγκες των στίχων της, και εισάγοντας ένα νέο σχήμα ποιητικής γραφής.

Παρ’ ότι η Αγγελική ταξιδεύει στα τέσσερα σημεία, και κολυμπάει σε γνωστά ποτάμια, ωστόσο τίποτε απ’ αυτά δεν ανήκει πλήρως στην πραγματικότητα. Είναι όλα συμβολικά, και όλα σουρεαλιστικά, με την έννοια της σύλληψης και όχι των αυστηρών γνωρισμάτων των δύο ρευμάτων. Μ’ άλλα λόγια θα έλεγα ότι οι εικόνες είναι συμβολικά σουρεαλιστικές, και σουρεαλιστικά συμβολικές ταυτοχρόνως (Το ρούχο πάνω από μένα/ Το ρούχο κάτω από μένα/ Στο ενδιάμεσο να προσπαθώ σαν διαιτητής να τα χωρίσω, σ. 20).

Οι αρετές της συλλογής, ή μάλλον της ποιητικής φωνής της Αγγελικής, είναι πολλές, αλλά σύνθετες. Οπότε προσοχή! Η συλλογή αυτή δεν τίθεται για κατανάλωση με ένα πρωινό καφέ!

Βιογραφικά στοιχεία για την ποιήτρια εδώ.
Πρωτοδημοσιεύτηκε στο ιστλόγιο παραΘέματα λόγου.

Κρίση Λόγου

2010-05-06T16:42:00.008+03:00

Δημοσιεύθηκε αρχικά στο ιστολόγιο παραΘέματα λόγου

Ζώντας ο αλλοδαπός για τέσσερα περίπου χρόνια στην Ελλάδα, θεωρώ ότι με αγγίζουν τρόπον τινα αυτά, που βιώνει η χώρα - και όλος ο κόσμος άλλωστε. Ωστόσο, δεν προφασίζομαι ότι βλέπω τα πράγματα με ελληνική ματιά, αλλά ως έξωθεν παρατηρητής, ο οποίος εμπνέεται από τον ελληνικό πολιτισμό.

Η Ελλάδα παραμένει γνήσια ανατολίτικη χώρα στα όρια της Ευρώπης και της υποτιθέμενης «ένωσής» της. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα παραμένει μια χώρα, όπου η ανώτερη θεμελιακή κοινωνική αξία είναι ο Άνθρωπος και όχι ο νόμος ή η πολιτεία. Αυτό είναι ένα στοιχείο, που χαρακτηρίζει τον ελληνικό πολιτισμό άλλωστε, από αρχαιοτάτων χρόνων, πριν ακόμα το συνειδητοποιήσει η Δύση με την νεωτερικότητα. Ταυτόχρονα όμως η θεμελίωση της κοινωνίας πάνω στην αξία του Ανθρώπου συνεπάγεται ότι ο νόμος έρχεται δεύτερος, και ότι η εγγύηση για την συγκρότηση τέτοιας κοινωνίας είναι ο Λόγος ως λογική και διάλογος / επικοινωνία. Γι’ αυτό, εκεί που τοποθετείται ο νόμος ως εγγυητής της συγκρότησης μιας κοινωνίας και όχι ο Λόγος ανακαλύπτονται πάντοτε προβληματικά κενά κυρίως σε επίπεδο ηθικής.

Τι συμβαίνει όμως, όταν ηγείται τέτοιας κοινωνίας ένας πολιτικός; Η ολοφάνερη απάντηση είναι Κρίση, και μάλιστα σε όλα τα αλληλοσυνδεόμενα επίπεδα. Μια κρίση, που φτάνει στα όρια της θανατηφόρας σύγκρουσης δυο τυφλών βιαιοτήτων: της βιαιότητας του χρήματος και της βιαιότητας της εξέγερσης. Τα τέσσερα θύματα που έπεσαν χτες βρέθηκαν -δυστυχώς- σε έναν από τους χώρους, όπου συγκρούονται πάντα οι δυο αυτές βιαιότητες…

Η Ελλάδα καλείται για άλλη μια φορά να πρωτοστατεί στην αντιμετώπιση της Κρίσης. Πρώτα όμως πρέπει να προσδιοριστεί αυτή η κρίση. Για τους περισσότερους είναι κρίση οικονομική, για μένα είναι κρίση Λόγου. Γιατί το θέμα δεν είναι αν έχει ή δεν έχει χρήματα ο άνθρωπος, η κοινωνία, η πολιτεία. Είναι πώς ζει, είτε έχει λίγα χρήματα, πολλά ή καθόλου. Οι Έλληνες, που ήταν χτες στους δρόμους, βλέπουν την κρίση ως οικονομική, αλλά και ως κρίση εθνικής ταυτότητας, και εθνικής ελευθερίας. Γι’ αυτό τον λόγο οι διαδηλωτές εκτόξευσαν τα συνθήματά τους κατά της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ., που είναι δυο εκφάνσεις ενός πρώτου κακού και όχι οι αιτίες του κακού...

Οι Έλληνες για άλλη μια φορά κληρώθηκαν να πρωτοστατούν στο σπάσιμο του φαύλου κύκλου της Κρίσης. Πιστεύω ότι είναι οι καταλληλότεροι για κάτι τέτοιο, δεδομένου του πολιτισμού τους, που σέβεται την θεμελιακή κοινωνική αξία του ανθρώπου. Μια αντίσταση των Ελλήνων στον επιβαλλόμενο σύγχρονο τρόπο ζωής θα παρασύρει και άλλους λαούς, αν συνεχιστεί και κλιμακωθεί μακριά και ανεξάρτητα από τα πολιτικά σχέδια όλων των κομμάτων. Μια αντίσταση, δηλαδή, κατά της κρίσης Λόγου, που αποπροσανατολίζει τον κόσμο από τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων του καθώς και από τους πραγματικούς υπεύθυνους για τα προβλήματα.

πίνακας: Βικτώρια Κουσίδου, Στεφάνι Ελιάς 2

6.6.66 للأب بانايوتيس كابوديسترياس

2010-05-05T15:42:00.004+03:00

66.6.6

كلّها في عينيّ عظيمة

المغسلة

والكومودينات

ووَثَبات الدالية

ومِقرَعة الأشياء

الأب بائع جوّال_ تَرى_1

والأمّ خيّاطة

الأيّام زبائن تهدّم الزمن

تُفني الأسماءَ

المكسورة المتبخّرة

تسلّمني يداً بيد إلى الأستاذ.

-حين الدرس

أضجر

كذلك

إلّي

وميميس

وآنّا-1

عند الشَفَق عند العِشاء

ائتمنتُ الجارة

على مسرّاتٍ وعقود

على قميص لمّاع

على كلّ عبير زهر في المزهريّات الصغيرة

وطَلِباتي كلَّها حقّقتها.1

تعرفيني الآن جيّداً

تعرفيني من كلّ وجه

الأب بائع جوّال_ تَرى_1

والأمّ خيّاطة.1

6.6.66

Όλα μού δείχνονται παμμέγιστα

το λαβομάνο
τα κομοδίνα
της κληματαριάς οι ορμές
το ρόπτρο των πραγμάτων

ο πατέρας πλανόδιος βλέπεις
υφάντρα η μάνα
πελάτισσες ημέρες κατεδαφίζουν τον καιρό
σαρώνουν τα σπασμένα
ξεθυμασμένα ονόματα
με παραδίνουν χέρι-χέρι του δασκάλου.

-Όταν
Έχω
Διάβασμα
Βαριέμαι
η Έλλη
ο Μίμης
η Άννα το ίδιο-

Στην πρώτη δεύτερη φυλακή της νυκτός
εμπιστεύτηκα τη Γειτόνισσα
χαρές και περιδέραια
πουκάμισο απαστράπτον
κάθε οσμής λουλουδικό στα βαζάκια
και τα χατίρια μου όλα.

Τώρα με ξέρεις καλά
κι απ’ την ανάποδη καλύτερα

ο Πατέρας πλανόδιος βλέπεις
υφάντρα η Μάνα.

[Από την ποιητική συλλογή: Παναγιώτη Καποδίστρια, Της αγάπης μέγας χορηγός, 2003, σ. 51 εξ. Βραβείο Ματράγκα της Ακαδημίας Αθηνών 2004]